Đồng hành, thúc đẩy kinh tế tư nhân bứt phá trong không gian phát triển mới

Sản phẩm OCOP Cần Thơ của các hợp tác xã, doanh nghiệp tư nhân đóng góp vào sự phát triển thành phố. (Ảnh: THANH TÂM)

Tuy nhiên, để thực sự trở thành đòn bẩy tăng trưởng bền vững trong kỷ nguyên mới, thành phố cần giải quyết dứt điểm những điểm nghẽn về quy mô doanh nghiệp, nguồn vốn dài hạn và năng lực đổi mới sáng tạo.

Theo Sở Tài chính thành phố Cần Thơ, bức tranh kinh tế Cần Thơ 9 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều gam màu khởi sắc. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) ước tăng 7,89%, vươn lên đứng thứ hai trong năm địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đáng chú ý, nhịp tăng trưởng tăng tốc rõ rệt ở quý III, với động lực chính đến từ khu vực công nghiệp-xây dựng và dịch vụ khi đóng góp tới 82,4% mức tăng GRDP chung.

Trong bức tranh đó, dòng vốn đầu tư ngoài Nhà nước tăng 15% và vốn FDI thực hiện tăng mạnh 72,8%, cho thấy nguồn lực tư nhân và đầu tư nước ngoài đang giữ vai trò nâng đỡ nền kinh tế trong bối cảnh vốn ngân sách có sự thu hẹp nhất định.

Kết quả Tổng điều tra kinh tế năm 2026 cho thấy, thành phố Cần Thơ hiện có hơn 17.900 doanh nghiệp đang hoạt động, tăng gần 45% so với năm 2021, trong đó khối doanh nghiệp ngoài nhà nước chiếm tỷ trọng áp đảo trên 99%. Chỉ tính riêng 9 tháng đầu năm 2026, Cần Thơ có thêm 3.253 doanh nghiệp thành lập mới với tổng vốn đăng ký đạt 22.765 tỷ đồng (vốn bình quân đạt khoảng 7 tỷ đồng/doanh nghiệp, tăng 22,4%), cùng 822 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động.

Lãnh đạo Cần Thơ đối thoại, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. (Ảnh: THANH TÂM)

Môi trường kinh doanh thuận lợi của Cần Thơ cũng được minh chứng qua Chỉ số Hiệu quả Kinh tế Tư nhân (BPI 2025) do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố. Thành phố đạt 4,64 điểm, vượt mức trung bình cả nước (4,20); đặc biệt, chỉ số "Sự phát triển của khu vực tư nhân" đạt 5,32 điểm, vươn lên xếp thứ 2 toàn quốc về khả năng hình thành và duy trì hoạt động kinh doanh ban đầu.

Dù gia tăng nhanh về số lượng, chất lượng và sức chống chịu của khu vực kinh tế tư nhân Cần Thơ vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Cơ cấu doanh nghiệp của thành phố đang mang hình dáng "tháp ngược" khi hơn 95% là doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ; doanh nghiệp vừa chỉ chiếm 2,6% và doanh nghiệp lớn chưa đầy 2%. Quy mô mỏng khiến khả năng tích lũy vốn, chuyên môn hóa quản trị và tham gia sâu vào chuỗi giá trị của doanh nghiệp địa phương còn hạn chế.

Khảo sát thực tế cũng chỉ ra các rào cản lớn nhất đang bủa vây doanh nghiệp: Khó khăn về đầu ra và tìm kiếm khách hàng (64%), hạn chế trong tiếp cận nguồn vốn (45,3%), vướng mắc tìm kiếm đối tác kinh doanh (31,3%), biến động thị trường (hơn 26%) và sức ép thay đổi chính sách (15,5%).

Về tín dụng, dù tổng dư nợ cho khu vực tư nhân đạt hơn 321.000 tỷ đồng vào cuối năm 2025 (chiếm gần 97% tổng dư nợ toàn địa bàn), nhưng tín dụng ngắn hạn vẫn chiếm tới 58,9%, trong khi nguồn vốn trung và dài hạn có xu hướng giảm tỷ trọng, gây khó khăn cho nhu cầu mở rộng nhà xưởng và đổi mới công nghệ của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, ở khía cạnh "Đổi mới sáng tạo" trong bộ chỉ số BPI 2025, Cần Thơ mới đạt 3,97 điểm, xếp thứ 20 cả nước và thấp hơn mức trung bình (4,17). Điều này cho thấy khoảng cách đáng kể trong việc chuyển hóa từ số lượng doanh nghiệp sang lực lượng doanh nghiệp có hàm lượng công nghệ cao.

Các chuyên gia, doanh nghiệp đề xuất nhiều giải pháp thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển. (Ảnh: THANH TÂM)

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Thái Bình, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần nông nghiệp công nghệ cao Trung An kiến nghị: Vấn đề của thành phố là khâu tổ chức thực hiện, còn các quy định liên quan đến doanh nghiệp, kinh tế tư nhân khá đầy đủ, đồng bộ. Với những vướng mắc về vốn, đất đai, phê duyệt dự án liên quan đến lúa chất lượng cao, phát thải thấp, thành phố cần xử lý nhanh, dứt điểm cho doanh nghiệp, đặc biệt là đội ngũ cán bộ chuyên môn các sở, ngành cần chủ động, sáng tạo dám nghĩ, dám làm nhằm đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp.

Ông Vương Quốc Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ nhấn mạnh: Kinh tế tư nhân có ý nghĩa then chốt trong huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương. Trong không gian phát triển mới sau hợp nhất, Cần Thơ hội tụ nhiều điều kiện để phát huy vai trò trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, kết nối thế mạnh đô thị, thương mại, dịch vụ và khoa học công nghệ với vùng nguyên liệu nông-thủy sản cùng tiềm năng kinh tế biển.

Thành phố cam kết tiếp tục đồng hành, lắng nghe và kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, bảo đảm công khai, minh bạch và bình đẳng trong tiếp cận các nguồn lực, cơ hội phát triển.

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW, Cần Thơ tập trung cải thiện môi trường đầu tư và đơn giản hóa thủ tục hành chính về đất đai, xây dựng, bảo đảm quyền tài sản và giảm chi phí tuân thủ; gắn mở rộng tín dụng trung-dài hạn với minh bạch tài chính để phục vụ đổi mới công nghệ.

Thành phố hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi mô hình, đồng thời thu hút nhà đầu tư chiến lược để dẫn dắt doanh nghiệp vệ tinh địa phương; tập trung vào chế biến sâu nông-thủy sản, công nghiệp hỗ trợ, logistics, nông nghiệp công nghệ cao và dịch vụ giá trị gia tăng lớn, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; xây dựng chính quyền kiến tạo, lắng nghe, kịp thời tháo gỡ khó khăn thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển.