Phát hiện hóa thạch linh trưởng 18 triệu năm tuổi có thể viết lại lịch sử tiến hóa

Theo phóng viên TTXVN tại Cairo, ngày 26/3, nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Mansoura (Ai Cập) công bố một phát hiện được đánh giá là 'cột mốc khoa học toàn cầu,' có khả năng định hình lại hiểu biết về quá trình tiến hóa của linh trưởng tại châu Phi.

Một bản đồ cho thấy sự phân tán của loài vượn, bao gồm cả Masripithecus moghraensis, trong thế Miocen. Ảnh: cdn.mos.cms.futurecdn.net

Một bản đồ cho thấy sự phân tán của loài vượn, bao gồm cả Masripithecus moghraensis, trong thế Miocen. Ảnh: cdn.mos.cms.futurecdn.net

Trước đó, các nhà khoa học đã khai quật được hóa thạch của một loài linh trưởng cổ đại, được đặt tên là Mesrypithecus moghraensis. Thông qua các phương pháp phân tích phát sinh loài hiện đại, nhóm xác định đây là một chi linh trưởng bậc cao hoàn toàn mới, từng sinh sống cách đây khoảng 18 triệu năm tại khu vực sa mạc phía Tây Ai Cập.

Tiến sĩ Hesham Sallam, nhà sáng lập Trung tâm Cổ sinh vật học Động vật có xương sống của Đại học Mansoura cho biết, phát hiện này cung cấp bằng chứng thuyết phục về sự đa dạng của các loài vượn cổ ở Bắc Phi - khu vực vốn trước đây được cho là nằm ngoài trung tâm tiến hóa của linh trưởng trong kỷ Miocene sớm.

Trong thời gian dài, giới khoa học tin rằng linh trưởng bậc cao có nguồn gốc chủ yếu ở Đông Phi, đặc biệt tại các quốc gia như Kenya và Uganda. Tuy nhiên, sự xuất hiện của Mesrypithecus tại Ai Cập cho thấy, Bắc Phi có thể chính là “mảnh ghép còn thiếu,” đồng thời chứng minh phạm vi phân bố của tổ tiên các loài vượn rộng lớn hơn nhiều so với nhận định trước đây.

Bằng cách kết hợp dữ liệu di truyền từ các loài hiện đại với đặc điểm giải phẫu của hóa thạch, nhóm nghiên cứu đã xác định Mesrypithecus nằm gần vị trí tổ tiên chung của các loài vượn ngày nay trên cây tiến hóa.

Đáng chú ý, đây là nghiên cứu đầu tiên hoàn toàn do các nhà khoa học Ai Cập thực hiện và đã được công bố trên tạp chí khoa học uy tín Science.

Trước đó, nhóm nghiên cứu của Đại học Mansoura cũng từng gây tiếng vang với nhiều phát hiện quan trọng: năm 2018 là loài khủng long Mansourasaurus có kích thước tương đương xe buýt, góp phần lấp đầy khoảng trống trong lịch sử khủng long châu Phi; năm 2023 là Tutcetus, một trong những loài cá voi cổ nhỏ nhất và lâu đời nhất từng được biết đến; và năm 2025 là Wadisuchus-“cá sấu thung lũng” có niên đại khoảng 80 triệu năm, được cho là đã sống sót qua sự kiện tuyệt chủng của khủng long.

Hoàng Nhương (TTXVN)

Nguồn Tin Tức TTXVN: https://baotintuc.vn/the-gioi/phat-hien-hoa-thach-linh-truong-18-trieu-nam-tuoi-co-the-viet-lai-lich-su-tien-hoa-20260327112905154.htm