Sắp xếp mạng lưới trường học: Phù hợp với điều kiện thực tế

Ảnh minh họa. (Nguồn Hoài Nam/TTXVN)

Nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục, bảo đảm quyền học tập của trẻ em, học sinh và từng bước hình thành các cơ sở giáo dục quy mô phù hợp, nâng cao chất lượng, thời gian gần đây, toàn bộ hệ thống chính trị thành phố Huế đã phối hợp chặt chẽ, triển khai nhanh chóng, hiệu quả việc sắp xếp các trường mầm non, phổ thông công lập trực thuộc Ủy ban Nhân dân phường, xã.

Việc sắp xếp bảo đảm không gián đoạn dạy học, duy trì và nâng cao chất lượng giáo dục, kết quả phổ cập giáo dục và xóa mù chữ; đồng thời tinh gọn đầu mối quản lý, cơ cấu lại đội ngũ theo hướng “giảm biên chế quản lý, tăng biên chế giảng dạy trực tiếp”, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, ngân sách và nguồn lực đầu tư.

Phù hợp với địa bàn miền núi

Xã A Lưới 1 (thành phố Huế) là xã miền núi, có diện tích khoảng 198,59km2, dân cư phân bố không đồng đều, địa bàn rộng, nhiều khu vực đi lại khó khăn và trên 80% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số.

Để thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập, xã đã nhanh chóng rà soát mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn để tổ chức lại phù hợp với quy mô, điều kiện thực tế và yêu cầu phát triển giáo dục.

Theo Ủy ban Nhân dân xã A Lưới 1, xã hiện có 5 trường mầm non công lập. Địa phương đã có kế hoạch sáp nhập Trường Mầm non Sơn Ca với Trường Mầm non Bắc Sơn và Trường Mầm non Hồng Trung với Trường Mầm non Hồng Vân; đồng thời giữ ổn định Trường Mầm non Hồng Thủy, góp phần giảm đầu mối quản lý từ 5 xuống 3 trường.

Ông Nguyễn Văn Hải, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã A Lưới 1 cho biết, mạng lưới các trường mầm non trên địa bàn xã cơ bản đáp ứng nhu cầu chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ.

Các cơ sở giáo dục được bố trí tại các khu vực dân cư, tạo điều kiện thuận lợi cho việc huy động trẻ ra lớp, nhất là trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các khu vực có điều kiện đi lại khó khăn.

Tuy vậy qua rà soát cho thấy, mạng lưới trường mầm non vẫn còn một số vấn đề cần tiếp tục sắp xếp. Hiện có 5 đầu mối trường, trong đó quy mô giữa các trường có sự khác nhau.

Cụ thể như có trường gồm 8 nhóm, lớp với 152 trẻ, trong khi có trường 12 nhóm, lớp với 292 trẻ. Việc duy trì nhiều đầu mối quản lý trong điều kiện quy mô không đồng đều dẫn đến nguồn lực cán bộ quản lý, nhân viên, kinh phí và cơ sở vật chất còn phân tán, chưa phát huy tối đa hiệu quả sử dụng.

Theo ông Nguyễn Văn Hải, từ thực trạng trên, việc sắp xếp lại một số trường mầm non là cần thiết nhằm giảm đầu mối quản lý, cơ cấu lại và sử dụng hiệu quả hơn đội ngũ, cơ sở vật chất và các nguồn lực; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ.

Tuy nhiên, việc sắp xếp phải phù hợp với đặc điểm địa bàn rộng, dân cư phân tán của xã.

Do đó, địa phương tiếp tục duy trì điểm trường Bắc Sơn và điểm trường Hồng Trung nhằm bảo đảm trẻ em tại các khu vực này không phải đi học xa, không làm gián đoạn hoạt động giáo dục và không ảnh hưởng đến quyền học tập của trẻ.

Sau sắp xếp còn 254 trường

Thành phố Huế hiện có 502 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông trực thuộc xã, phường. Trong đó có 2 trường đặc thù không thực hiện sắp xếp, gồm: Trường Trung học cơ sở dân tộc nội trú Nam Đông (thuộc xã Khe Tre) và Trường Trung học cơ sở dân tộc nội trú A Lưới (thuộc xã A Lưới 2).

Theo kế hoạch của Ủy ban Nhân dân thành phố Huế, tổng số trường phải rà soát sắp xếp là 500 trường, sau sắp xếp còn 254 trường, giảm 246 trường (giảm 49,2%).

Riêng đối với các xã A Lưới 1, A Lưới 2, A Lưới 3, A Lưới 4 và A Lưới 5, việc thành lập các trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp thực hiện theo Thông báo số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 của Bộ Chính trị về "chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới" cũng như phương án đã được Ủy ban Nhân dân thành phố Huế ban hành và báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông còn lại thực hiện sắp xếp bảo đảm hoàn thành theo lộ trình kế hoạch đề ra.

Huế thực hiện phương án sắp xếp cơ cấu lại các trường học theo một trong hai mô hình. Mô hình 1: Trường một cấp học quy mô lớn có các điểm trường. Cấu trúc gồm 1 trường chính có các điểm trường.

Nhân sự gồm 1 hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, 1 bộ phận hành chính - nhân sự (kế toán, thủ quỹ, văn thư) dùng chung; các nhân sự hỗ trợ giáo dục theo chuyên môn đặc thù; các tổ chuyên môn được tổ chức phù hợp với điểm trường để nâng cao hiệu quả hoạt động sinh hoạt chuyên môn và tổ chức dạy học…

Mô hình 2: Trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn được thực hiện tại 1 địa điểm hoặc các địa điểm khác nhau. Cấu trúc gồm 1 trường chính, có các điểm trường với nhiều cấp học.

Cơ cấu nhân sự gồm 1 hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, bộ phận hành chính-nhân sự (kế toán, thủ quỹ, văn thư) dùng chung; các nhân sự hỗ trợ giáo dục theo chuyên môn đặc thù; các tổ chuyên môn được tổ chức phù hợp với cấp học, điểm trường để nâng cao hiệu quả hoạt động sinh hoạt chuyên môn và tổ chức dạy học…

Các mô hình sắp xếp cơ bản đảm bảo tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh được tham gia học tập tại các điểm trường, chỉ thực hiện việc sắp xếp bố trí lại đội ngũ cán bộ quản lý, nhân viên dôi dư và việc điều tiết, bố trí khoa học, hợp lý đội ngũ giáo viên dạy tại các điểm trường.

Theo ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Huế, việc sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục tại thành phố bám sát chủ trương của Đảng, quy định của pháp luật, định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo; phù hợp với quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng của thành phố; bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Trong đó, tổ chức tinh gọn đầu mối gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị nhà trường; lấy người học làm trung tâm; không làm ảnh hưởng đến quyền học tập của trẻ em, học sinh, không làm gián đoạn hoạt động giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục theo hướng tinh gọn, hiệu quả, bền vững và thực hiện mục tiêu giảm 50% đầu mối cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Huế cho biết, nguyên tắc sắp xếp đảm bảo mỗi xã, phường có ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường trung học cơ sở hoặc một cơ sở giáo dục có nhiều cấp học (tiểu học, trung học cơ sở) phù hợp với nhu cầu học tập của địa phương; duy trì hoặc tổ chức lại các điểm trường phải căn cứ điều kiện địa lý, giao thông, quy mô học sinh và đặc thù từng vùng, không làm ảnh hưởng đến việc huy động trẻ em, học sinh đến trường.

Việc sắp xếp phải gắn với phương án bố trí, sử dụng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; quản lý, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, tài sản công và quỹ đất; đồng thời xây dựng lộ trình đầu tư phát triển các trường học quy mô lớn, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục; bảo đảm nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.../.