Sau tuổi 50, mất nước khi tập thể dục làm tăng acid uric ở người bệnh gout?

Tập thể dục đều đặn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tim mạch, chuyển hóa và duy trì khối lượng cơ bắp sau tuổi 50. 

Tuy nhiên, vận động kéo dài, cường độ cao hoặc tập luyện trong thời tiết nóng mà không bổ sung đủ nước có thể khiến cơ thể bị mất nước. Với người bệnh gout, tình trạng này cần được lưu ý vì có thể làm nồng độ acid uric trong máu thay đổi tạm thời và giảm lượng nước tiểu.

1. Mất nước có thể làm nồng độ acid uric tăng tạm thời

Acid uric là sản phẩm cuối cùng của quá trình chuyển hóa purin và được đào thải chủ yếu qua thận. Khi cơ thể mất nước, thể tích dịch giảm và lượng nước tiểu có thể ít đi, khiến nồng độ các chất hòa tan trong máu thay đổi, trong đó có acid uric.

Sau một buổi tập kéo dài hoặc vận động trong môi trường nóng, lượng mồ hôi mất đi có thể đáng kể. Nếu không được bù dịch phù hợp, tình trạng cô đặc dịch cơ thể có thể khiến nồng độ acid uric trong máu tăng tạm thời.

Tuy nhiên, cần phân biệt sự thay đổi tạm thời này với tăng acid uric máu kéo dài. Mất nước sau một buổi tập không đồng nghĩa người bệnh sẽ bị gout nặng hơn hoặc xuất hiện ngay cơn gout cấp.

Ở người đã mắc gout, điều đáng lưu ý là khi lượng nước tiểu giảm, khả năng đào thải urat qua thận có thể bị ảnh hưởng. Nếu nồng độ urat tăng và duy trì ở mức cao, nguy cơ hình thành tinh thể urat trong khớp có thể tăng. Vì vậy, người bệnh không cần tránh tập thể dục mà nên hạn chế để cơ thể mất nước quá mức trong khi vận động.

Bổ sung đủ nước hỗ trợ duy trì thể tích dịch và quá trình đào thải urat qua thận nhưng không thay thế thuốc hạ acid uric khi có chỉ định điều trị. Ảnh minh họa AI.

2. Những yếu tố khiến cơ thể dễ mất nước khi tập

Sau tuổi 50, một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mất nước khi vận động:

Cảm giác khát thay đổi: Tuổi càng cao, cảm giác khát và khả năng điều hòa nước của cơ thể có thể thay đổi, khiến người tập không nhận biết sớm nhu cầu bổ sung nước.
Bệnh lý và thuốc đang sử dụng: Một số bệnh mạn tính và thuốc, chẳng hạn thuốc lợi tiểu, có thể ảnh hưởng đến cân bằng dịch.
Thời tiết và thời gian tập: Nhiệt độ cao, độ ẩm lớn, vận động kéo dài hoặc cường độ cao đều làm tăng lượng mồ hôi mất đi.

Các dấu hiệu gợi ý cơ thể đang thiếu nước gồm khát nhiều, khô miệng, mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, nước tiểu sẫm màu hoặc đi tiểu ít hơn bình thường.

Người bệnh gout không nên vì lo ngại acid uric mà ngừng vận động. Đi bộ, đạp xe, bơi hoặc tập sức mạnh với cường độ phù hợp vẫn có lợi cho sức khỏe và kiểm soát cân nặng. Nên điều chỉnh cường độ theo thể trạng, tránh tập quá sức trong thời tiết nóng và chú ý lượng dịch mất qua mồ hôi.

3. Bổ sung nước thế nào khi tập luyện?

Không có một lượng nước cố định phù hợp với tất cả người bệnh gout. Nhu cầu dịch phụ thuộc vào cân nặng, thời gian và cường độ vận động, nhiệt độ môi trường, lượng mồ hôi cũng như các bệnh lý đi kèm.

- Lượng nước cần bổ sung tùy từng người: Không có một mức cố định phù hợp với tất cả người bệnh gout. Nhu cầu dịch phụ thuộc vào cân nặng, thời gian và cường độ vận động, nhiệt độ môi trường, lượng mồ hôi và các bệnh lý đi kèm.

- Uống nước đều trong ngày: Không nên đợi đến khi khát nhiều mới uống. Trước khi tập có thể bổ sung nước phù hợp; nếu vận động kéo dài hoặc ra nhiều mồ hôi, cần uống thêm trong và sau buổi tập để bù lượng dịch đã mất.

- Theo dõi dấu hiệu đủ nước: Cảm giác khát và màu nước tiểu có thể giúp theo dõi tình trạng hydrat hóa. Nước tiểu vàng nhạt thường gợi ý cơ thể đủ nước tốt hơn so với nước tiểu sẫm màu, dù màu nước tiểu còn chịu ảnh hưởng của chế độ ăn, thuốc và một số yếu tố khác.

- Không uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn: Uống nước quá mức với mục đích "đào thải acid uric" không giúp thay thế điều trị gout và trong một số trường hợp có thể gây rối loạn cân bằng điện giải.

Lưu ý, với người bệnh gout đồng thời mắc bệnh thận, suy tim hoặc đang sử dụng thuốc lợi tiểu nên trao đổi với bác sĩ về lượng nước phù hợp. Bổ sung đủ nước hỗ trợ duy trì thể tích dịch và quá trình đào thải urat qua thận nhưng không thay thế thuốc hạ acid uric khi có chỉ định điều trị.

4. Dấu hiệu cần giảm hoặc dừng buổi tập

Trong khi tập, nếu xuất hiện chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, mệt bất thường, yếu sức hoặc cảm giác choáng, người tập nên giảm cường độ, nghỉ ngơi ở nơi mát và đánh giá tình trạng mất nước thay vì cố hoàn thành buổi tập.

Người bệnh gout cũng cần chú ý các biểu hiện tại khớp. Đau dữ dội, sưng, nóng, đỏ, đặc biệt ở khớp ngón chân cái hoặc một khớp cụ thể, có thể là dấu hiệu của cơn gout cấp. Khi đó, không nên cố tập luyện để ra mồ hôi hoặc cho rằng vận động sẽ giúp đào thải acid uric nhanh hơn.

Sau khi cơn gout cấp được kiểm soát, người bệnh có thể trở lại vận động theo hướng dẫn của bác sĩ, bắt đầu với cường độ nhẹ rồi tăng dần.