Tiếp nối mạch nguồn tri ân và lan tỏa văn hóa nghĩa tình

1. Gần 80 năm trôi qua, vào dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7) hằng năm, trong trái tim mỗi người dân đất Việt đều bâng khuâng, xúc động tưởng nhớ những người con ưu tú đã hy sinh một phần xương máu và hiến dâng trọn tuổi xuân của mình vì sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, vì sự trường tồn của giang sơn gấm vóc, vì cuộc sống hòa bình, hạnh phúc của nhân dân.

Đối với đồng bào, chiến sĩ cả nước nói chung và cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 2 nói riêng, mỗi khi tháng Bảy về, ai nấy đều thấm nhuần lời căn dặn của Bác Hồ: “Ngày 27-7 là một dịp cho đồng bào ta tỏ lòng hiếu nghĩa bác ái, là tỏ ý yêu mến thương binh”; “Ăn quả phải nhớ người trồng cây. Trong cuộc tưng bừng vui vẻ hôm nay, chúng ta phải nhớ đến những anh hùng, liệt sĩ của Đảng ta, của dân ta... Máu đào của các liệt sĩ ấy đã làm cho lá cờ cách mạng thêm đỏ chói. Sự hy sinh anh dũng của các liệt sĩ đã chuẩn bị cho đất nước ta nở hoa độc lập, kết quả tự do”.

Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân động viên lực lượng lấy mẫu, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Tu Vũ, tỉnh Phú Thọ. Ảnh: TRỌNG HÙNG

Đóng quân trên địa bàn Tây Bắc chiến lược, trọng yếu của Tổ quốc, nơi phát tích cội nguồn của dân tộc Việt Nam, nơi có “con sông Hồng chảy vào đất Việt”, nơi có Chiến khu Tân Trào-“Thủ đô kháng chiến” của cách mạng Việt Nam, nơi có chiến địa “lừng lẫy Điện Biên, chấn động địa cầu”, hành trình 80 năm ra đời, xây dựng, chiến đấu, trưởng thành của LLVT Quân khu 2 cũng là hành trình trở về nguồn cội, trở về với những giá trị tốt đẹp của dân tộc Việt Nam đã được bồi tụ suốt hàng nghìn năm qua, đó là đạo lý thờ phụng, tri ân các võ tướng, anh hùng, dũng sĩ, chiến binh đã tự nguyện hiến dâng máu đào của mình cho từng tấc đất thiêng của núi sông bờ cõi được bảo toàn, hồi sinh và bất khả xâm phạm.

Với địa bàn nhiều núi non hùng vĩ, hiểm trở, có đường biên giới tiếp giáp với các nước bạn Lào và Trung Quốc dài hơn 1.400km, điều kiện phát triển kinh tế-xã hội gặp nhiều khó khăn do địa thế, địa chất, khí hậu khá khắc nghiệt, nhưng những thách thức đó không những không làm chùn bước, mà ngược lại càng tôi luyện, trui rèn tinh thần, bản lĩnh, ý chí tiến công, vững vàng vượt lên trong gian khó và củng cố, bồi đắp “tình dân tộc, nghĩa đồng bào” cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 2.

Mang trong mình tâm hồn, cốt cách con Hồng cháu Lạc suốt mấy nghìn năm qua và phẩm giá yêu nước thương nòi từ đời này sang đời khác, được ánh sáng nhân văn của Đảng, Bác Hồ dẫn dắt, soi đường và được sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, những năm qua, từ Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu đến các cấp ủy, chỉ huy và các cơ quan, đơn vị trong toàn Quân khu luôn xác định công tác chính sách nói chung, hoạt động đền ơn đáp nghĩa nói riêng không chỉ là nghĩa cử tri ân lịch sử, đạo lý văn hóa mà còn là trách nhiệm chính trị, động lực tinh thần to lớn góp phần xây dựng sức mạnh tổng hợp, sức mạnh lòng dân, sức mạnh chiến đấu của LLVT Quân khu 2.

2. Không dừng lại ở chủ trương, giải pháp trong các văn bản, nghị quyết, chỉ thị của các cấp ủy; không dừng lại ở những pa nô, áp phích, băng rôn, khẩu hiệu về giữ gìn, phát huy đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, Tổ quốc đời đời ghi công, nhớ ơn các anh hùng liệt sĩ, mà các chế độ, chính sách, việc làm đồng hành, hỗ trợ, ưu tiên đối với người có công với cách mạng đã, đang hiện diện trong tư tưởng và hành động, suy nghĩ và trách nhiệm từ người lãnh đạo, chỉ huy cao nhất của Quân khu 2 đến từng cán bộ, chiến sĩ ở đơn vị cơ sở.

Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân trao quà của Ban chỉ đạo 515 tặng Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ CHQS tỉnh Lào Cai. Ảnh: MẠNH TƯỜNG

Từ địa danh Điện Biên lịch sử đến vùng đất Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang và mảnh đất cội nguồn Phú Thọ, từ núi cao trập trùng, bản làng xa xôi đến miền trung du rừng cọ, đồi chè hay khu vực đồng bằng, ven sông cuối bãi, nơi đâu có dấu chân huấn luyện, hành quân của người chiến sĩ Tây Bắc là nơi đó có vòng tay, hơi ấm của bộ đội trong các gia đình liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, Bà mẹ Việt Nam anh hùng và người có công với cách mạng. Chỉ tính 5 năm qua (2021-2025), toàn Quân khu đã quyên góp, ủng hộ 23 tỷ đồng vào Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”; đóng góp xây dựng 288 nhà đồng đội trị giá hơn 20 tỷ đồng; tham gia tôn tạo, làm đẹp cảnh quan hàng trăm công trình bia tưởng niệm, nghĩa trang liệt sĩ... Đó là nét chấm phá tươi tắn trong bức tranh toàn cảnh sáng đẹp về phong trào chung tay góp sức đồng hành, hỗ trợ, chăm lo người có công của cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 2.

Điểm nhấn trong các hoạt động hướng đến kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27-7-1947 / 27-7-2027) của LLVT Quân khu là “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (HCLS)”. Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu 2 và cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị xác định đây là nhiệm vụ từ mệnh lệnh trái tim, là bổn phận thiêng liêng, cao cả, do đó đã dành nhiều tâm sức để huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng, thành phần, cơ quan chức năng trên địa bàn với quyết tâm thực hiện chiến dịch giành hiệu quả cao nhất, tốt nhất.

Là trung tâm đầu mối chỉ đạo, điều hành, Ban chỉ đạo 515 Quân khu đã kịp thời tham mưu, xây dựng, triển khai các văn kiện chỉ đạo, hướng dẫn sát thực tế; cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch cho các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai đồng bộ các công việc liên quan đến tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính HCLS.

Cùng với tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, huy động sức mạnh của các thành phần, lực lượng tham gia và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên theo phương châm “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền), qua 100 ngày đêm thực hiện chiến dịch, Quân khu 2 đã tiếp nhận 487 thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ. Qua rà soát, sàng lọc, tổ chức xác minh, nhiều nguồn tin có giá trị được bổ sung vào cơ sở dữ liệu, phục vụ hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS. Đến giữa tháng 7-2026, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 94 HCLS. Số lượng đó cộng với 259 HCLS mà LLVT Quân khu đã tìm kiếm, quy tập trong nước và trên đất bạn Lào 5 năm qua (2021-2025) đã góp phần giải tỏa niềm khát vọng chính đáng cho hàng trăm gia đình liệt sĩ và “sưởi ấm” anh linh hàng trăm liệt sĩ trên hành trình trở về quê hương, người thân và đồng đội.

Đó là những “con số biết nói” thể hiện tình cảm, tấm lòng và nghĩa cử tri ân sâu sắc của đội ngũ cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu. Điều đó càng ý nghĩa hơn khi thông qua các hoạt động tri ân, từ vị tướng từng trải đến người lính trẻ tuổi đôi mươi thêm một lần thấm thía về giá trị của hòa bình, độc lập, tự do và càng tự hào, biết ơn vô hạn đối với sự cống hiến, hy sinh của các anh hùng liệt sĩ, thương binh, Bà mẹ Việt Nam anh hùng và những người có công với nước. Sự hưởng ứng, tham gia tích cực của mỗi cán bộ, chiến sĩ, mỗi cơ quan, đơn vị trong hành trình tri ân người có công là một lần củng cố, tôi luyện, bồi đắp, tỏa sáng phẩm chất tốt đẹp của Bộ đội Cụ Hồ-bộ đội của lòng dân Tây Bắc.

3. Chiến tranh ngày càng lùi xa, nhưng hậu quả của nó đến nay vẫn như một vết thương lòng đeo bám dai dẳng đối với một bộ phận gia đình, thân nhân người có công với nước. Để góp phần xoa dịu nỗi đau đó, LLVT Quân khu 2 tiếp tục nêu cao truyền thống đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, nỗ lực kiên trì thực hiện tốt phong trào đền ơn đáp nghĩa và chính sách hậu phương Quân đội. Đặc biệt, LLVT Quân khu tiếp tục phát huy tinh thần cách mạng tiến công, vượt qua mọi chông gai, gian khổ, tổ chức hiệu quả Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính HCLS” với một niềm tin “Mỗi HCLS được tìm thấy là thêm một gia đình được sẻ chia nỗi đau, thêm một đồng đội được trở về với quê hương, đất mẹ”.

Cuộc sống xã hội hiện đại có thể làm đổi thay nhiều thứ. Nhưng không một liệt sĩ nào bị lãng quên. Không một câu chuyện lịch sử nào gắn liền với cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc bị chìm vào dĩ vãng. Không một thương binh, bệnh binh, Bà mẹ Việt Nam anh hùng nào không được hỗ trợ, chăm sóc, phụng dưỡng. Và không một người có công nào trên địa bàn Tây Bắc bị bỏ lại phía sau.

Với nhận thức như vậy, LLVT Quân khu 2 sẽ tiếp tục mạch nguồn tri ân, tiếp tục hành trình lan tỏa văn hóa nghĩa tình để góp phần củng cố và tỏa sáng “tình dân tộc, nghĩa đồng bào”, “ý Đảng, lòng dân, tình quân, nghĩa nước”.

Khi mỗi cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 2 coi các hoạt động, việc làm đền ơn đáp nghĩa thiết thân như một phần thường xuyên, tất yếu của cuộc sống hằng ngày, đó là một trong những động lực thiết thực góp phần hoàn thiện nhân cách người quân nhân cách mạng và thôi thúc bản thân có khát vọng sống tích cực, nhân văn, hạnh phúc hơn. Đó cũng là nền tảng góp phần củng cố, tăng cường sức mạnh lòng dân trên địa bàn Tây Bắc, xây dựng và nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của LLVT Quân khu.