Tối ưu quản trị bằng công nghệ và dữ liệu

Bước chuyển tư duy

Bàn tròn quản trị do Hội các Nhà quản trị doanh nghiệp Việt Nam (VACD) tổ chức tại Hà Nội quy tụ hơn 150 nhà quản lý, doanh nhân và chuyên gia nhằm tìm kiếm lời giải cho bài toán nâng cao năng lực quản trị trong kỷ nguyên số.

Trong bối cảnh kinh tế biến động nhanh, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thay thế các lợi thế truyền thống như: quy mô vốn, tài nguyên hay chi phí nhân công.

Thực tế tại nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang tồn tại một nghịch lý, đó là nguồn lực đầu tư cho hạ tầng công nghệ, máy chủ và các phần mềm rất lớn, nhưng hiệu quả vận hành lại chưa tương xứng.

Nguyên nhân bắt nguồn từ việc chuyển đổi số trong tổ chức, doanh nghiệp mới chỉ dừng lại ở hình thức, mà chưa thực sự chuyển đổi phương thức quản trị.

Lý giải thực trạng này, GS.TS Nguyễn Đức Thuận, Chủ tịch Hội các Nhà quản trị doanh nghiệp Việt Nam nhấn mạnh: "Có dữ liệu không đồng nghĩa với quản trị tốt, đầu tư lớn cho công nghệ cũng không đồng nghĩa với chuyển đổi quản trị thành công. Vấn đề cốt lõi là doanh nghiệp có khả năng tổ chức, kết nối, phân tích và chuyển hóa dữ liệu thành thông tin hữu ích cho hoạt động quản trị hay không".

GS.TS Nguyễn Đức Thuận, Chủ tịch Hội các Nhà quản trị doanh nghiệp Việt Nam. Ảnh: VACD

Chủ tịch VACD cho rằng, quá trình số hóa dữ liệu trong tổ chức cần trải qua ba giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên là số hóa dữ liệu, chuyển đổi các văn bản, báo cáo giấy sang điện tử.

Giai đoạn thứ hai là tận dụng dữ liệu để phân tích và hỗ trợ vận hành. Cuối cùng là kiến tạo giá trị, nơi dữ liệu kết hợp cùng trí tuệ nhân tạo (AI) giúp dự báo tương lai, cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng và mở ra các mô hình kinh doanh mới.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Mạnh Hùng, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và công nghệ, Chủ tịch sáng lập Viện Lãnh đạo, Quản trị và Quản lý Việt Nam (VLGM) nhìn nhận, làn sóng AI đòi hỏi người đứng đầu doanh nghiệp phải đổi mới sâu sắc trên cả ba phương diện là quản lý, quản trị và lãnh đạo.

Theo phân tích của ông Hùng, nhà quản trị thời đại mới cần biết dùng dữ liệu và AI để nâng cao khả năng nắm bắt thực tế, dự báo biến động, xử lý trúng điểm nghẽn và phân bổ nguồn lực sát với thị trường.

Ở cấp độ quản trị, doanh nghiệp cần chuyển dịch từ hệ thống dựa thuần túy vào con người sang cơ chế cộng tác chặt chẽ giữa con người, AI và dữ liệu nhằm tích lũy tri thức tổ chức và tăng quyền tự chủ, nhưng vẫn bảo đảm khả năng kiểm soát rủi ro.

Ở đó, người đứng đầu phải biết hình dung tương lai rộng mở hơn, biến các phân tích công nghệ thành định hướng chiến lược để kiến tạo niềm tin và sức mạnh hành động cho toàn bộ máy.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch sáng lập Viện Lãnh đạo, Quản trị và Quản lý Việt Nam. Ảnh: VACD

Bài toán thực thi

Để chuyển hóa dữ liệu thành năng lực cạnh tranh, GS.TS Nguyễn Đức Thuận đề xuất sáu nhóm năng lực cốt lõi mà các nhà quản trị cần tập trung cải thiện.

Các trụ cột này bao gồm tư duy chiến lược dựa trên dữ liệu, năng lực ra quyết định, kỹ năng quản trị vòng đời dữ liệu, tổ chức và phát triển nguồn nhân lực số, năng lực đổi mới sáng tạo, cùng việc thiết lập khung quản trị rủi ro và khía cạnh đạo đức.

Ông Thuận khẳng định, dù công nghệ có thông minh đến đâu thì dữ liệu cũng không bao giờ có thể thay thế được nhà quản trị. Quyết định kinh doanh tối ưu phải là sự giao thoa giữa dữ liệu khách quan, phương pháp phân tích chuẩn mực và bản lĩnh, trực giác của người đứng đầu.

Chủ tịch VACD nhấn mạnh: "Một nhà quản trị giỏi trong thời đại mới không nhất thiết là chuyên gia công nghệ, nhưng cần hiểu dữ liệu có thể trả lời những câu hỏi quản trị nào, giới hạn của dữ liệu ở đâu và làm thế nào để biến thông tin thành hành động".

Nhìn vào thực tiễn, bà Phạm Thị Thủy, đại diện CTCP Phần mềm BRAVO cho rằng, thách thức lớn nhất của nhiều doanh nghiệp trong nước hiện nay là tình trạng dữ liệu rời rạc giữa các phòng ban, bộ phận.

Việc thiếu một chuẩn dữ liệu đồng nhất khiến ban lãnh đạo không thể có được cái nhìn tổng thể và kịp thời về sức khỏe tài chính, cũng như tiến độ sản xuất kinh doanh.

Từ kinh nghiệm đồng hành cùng các doanh nghiệp, bà Thủy nhấn mạnh việc triển khai các nền tảng công nghệ sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành.

Nền tảng công nghệ giúp kết nối, liên thông dữ liệu từ khâu mua hàng, kho vận, sản xuất, nhân sự cho đến kế toán tài chính, giúp chuẩn hóa quy trình và cung cấp các bảng điều khiển trực quan theo thời gian thực để cấp quản lý ra quyết định chuẩn xác, giảm thiểu sai sót do thao tác thủ công.

Bên cạnh giải pháp công nghệ, các diễn giả cũng lưu ý các doanh nghiệp vừa và nhỏ về bài toán an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân theo định hướng của Chiến lược dữ liệu quốc gia ban hành tại Quyết định số 1308/QĐ-TTg.

Doanh nghiệp cần xác định rõ các dòng dữ liệu trọng yếu, phân quyền truy cập minh bạch và xây dựng văn hóa làm việc với dữ liệu cho từng nhân viên thay vì coi chuyển đổi số là việc riêng của phòng IT.