Từ tháng 4, các hãng hàng không Việt Nam điều chỉnh mạng đường bay để cân đối hiệu quả

Ảnh minh họa: Huy Hùng/TTXVN

Đây là một trong những nội dung của Kế hoạch khai thác vận tải hàng không trong bối cảnh biến động giá nhiên liệu Jet A-1 được Cục Hàng không Việt Nam xây dựng; đồng thời chủ động triển khai ngay các nội dung chỉ đạo đến các hãng hàng không, đơn vị liên quan trong ngành hàng không để định hướng, khẩn trương nghiên cứu, báo cáo giải pháp xử lý và xây dựng kế hoạch ứng phó.

Từ ngày 24/3, Cục Hàng không Việt Nam đã tổ chức buổi làm việc với các hãng hàng không Việt Nam, các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu hàng không, các doanh nghiệp khai thác cảng hàng không, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam và các hãng hàng không Việt Nam như Tổng công ty Hàng không Việt Nam - Công ty cổ phần (Vietnam Airlines), Công ty cổ phần Hàng không Vietjet (Vietjet Air), Pacific Airlines, Bamboo Airways, Vietravel Airlines, Sun PhuQuoc Airways.

Cùng đó là các doanh nghiệp cung ứng nhiên liệu hàng không: Công ty TNHH MTV Nhiên liệu Hàng không Việt Nam (Skypec), Công ty cổ phần Nhiên liệu bay Petrolimex (Petrolimex Aviation), Công ty cổ phần Thương mại Xăng dầu Tân Sơn Nhất (TAPETCO); các doanh nghiệp khai thác cảng: Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - Công ty cổ phần (ACV), Cảng Hàng không quốc tế (HKQT) Vân Đồn, Cảng HKQT Phú Quốc; cơ quan liên quan như: Cục Quản lý xuất nhập cảnh - Bộ Công an, Cục An ninh kinh tế - Bộ Công an… để trực tiếp thảo luận, thống nhất hành động trong bối cảnh hiện tại.

Qua đó, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị một số vấn đề nhằm hỗ trợ ổn định hoạt động khai thác hàng không trong bối cảnh xung đột tại khu vực Trung Đông và biến động giá nhiên liệu Jet A-1; trong đó có giải pháp liên quan đến tình hình giá và nguồn cung nhiên liệu Jet A-1.

Theo phân tích của Cục Hàng không Việt Nam, với diễn biến căng thẳng và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt từ tình hình chiến sự tại khu vực Trung Đông, giá MOPS Jet A-1 bình quân tháng 3 có thể xoay quanh 190-200USD/thùng (ghi nhận thời điểm ngày 24/3/2026, giá Jet A-1 đã lên tới 234,34 USD/thùng), đặc biệt mức phụ thu vật lý (premium) tăng mạnh lên trên 30 USD/thùng (đạt đỉnh 39,6 USD/thùng ngày vào 24/3).

Cùng đó, chi phí lọc dầu, bảo hiểm rủi ro chiến tranh và sự khan hiếm cục bộ khi các nhà máy lọc dầu khu vực cắt giảm công suất đã khiến tổng chi phí cho nhiên liệu hàng không tăng mạnh và dự báo sẽ tiếp tục giữ ở mức cao.

Về phía nguồn cung nhiên liệu hàng không, việc các doanh nghiệp cung cấp phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ nước ngoài là trở ngại cũng như rủi ro lớn khi chuỗi cung ứng bị ảnh hưởng. Hiện Skypec và Petrolimex Aviation là hai đơn vị chủ lực, cung cấp phần lớn nhiên liệu hàng không cho các hãng hàng không Việt Nam và nước ngoài khai thác tại Việt Nam, tuy nhiên, nguồn cung chủ yếu phụ thuộc từ nguồn nhập khẩu tại Trung Quốc, Thái Lan, Singapore và khoảng 20% còn lại từ 2 nhà máy lọc dầu trong nước là Dung Quất và Bình Sơn.

Trong khi đó, nhiều quốc gia có thông tin hạn chế hoặc tạm dừng xuất khẩu xăng dầu và nhiên liệu hàng không, tập trung ưu tiên cho nội địa như: Thái Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Do đó, các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu hàng không đang tìm kiếm, đàm phán với các đối tác từ các quốc gia khác để có thêm nguồn hàng ở Nhật Bản, Nga… Tuy nhiên, hiện tại chưa có kết quả cụ thể - Cục Hàng không Việt Nam thông tin.

Hiện tại, các doanh nghiệp vẫn đang nỗ lực tìm kiếm, đa dạng hóa nguồn cung phù hợp cùng với sự hỗ trợ, tạo điều kiện của các cơ quan nhà nước qua các kênh trao đổi, ngoại giao các cấp. Bởi vậy, các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu hàng không cam kết đáp ứng được cho hoạt động khai thác đến trung tuần tháng 4/2026; sau thời điểm này lượng nhiên liệu Jet A-1 chưa thể bảo đảm và nhiều khả năng sẽ phải nhập/mua với giá spot (giao dịch tại thời điểm/giao ngay) rất cao.

Với khả năng duy trì cung ứng nhiên liệu như trên, Cục Hàng không Việt Nam khẳng định, việc điều hành khai thác vận tải hàng không từ nay đến giữa tháng 4/2026 được duy trì cơ bản vẫn đáp ứng các quy định về hàng không và phù hợp với điều kiện thực tế đội tàu bay, hạ tầng…

Đến thời điểm hiện tại, về cơ bản các hãng hàng không Việt Nam vẫn đang duy trì hoạt động khai thác với mạng đường bay và tần suất theo lịch bay mùa Đông 2025/2026, chưa có sự điều chỉnh giảm.

Theo báo cáo, hãng hàng không Việt Nam sẽ cân đối nguồn lực và đặt mục tiêu bảo đảm hoạt động khai thác trên các đường bay nội địa trục chính Hà Nội – Đà Nẵng – Sài Gòn (HAN - DAD - SGN), duy trì trên các đường bay để phục vụ nhiệm vụ chính trị - kinh tế - xã hội.

Với đường bay quốc tế, các hãng hàng không Việt Nam cũng cố gắng để giữ tối đa lịch sử khai thác và duy trì hiện diện trên các thị trường trọng điểm. Dù vậy, hiện tại một số hãng hàng không Việt Nam đã có kế hoạch hoặc chính thức điều chỉnh mạng bay với việc giảm tần suất hoặc dừng khai thác một số đường bay nội địa có tỷ lệ đặt chỗ (booking) hoặc hệ số sử dụng ghế/tải (Load Factor) thấp - thường vào khung giờ đêm, thấp điểm và trên các đường bay ngách, đường bay không bù đắp được chi phí khai thác.

Trước tình hình hiện tại và những nguy cơ đang hiện hữu, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét, báo cáo Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền về giải pháp cấp bách để hỗ trợ hoạt động khai thác hàng không trước diễn biến bất lợi từ giá nhiên liệu Jet A-1.

Cụ thể như, cho phép áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu hàng không đối với dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản (xác định ngoài mức giá tối đa quy định), với các mức điều chỉnh linh hoạt theo giá nhiên liệu Jet A-1.

Cùng đó, xem xét gia hạn thời gian áp dụng thuế nhập khẩu 0%, giảm thuế bảo vệ môi trường từ 1.500 đồng/lít xuống còn 1.000 đồng/lít với nhiên liệu Jet A-1; giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với nhiên liệu bay Jet A-1 để giúp các doanh nghiệp giảm bớt áp lực dòng tiền khi phải ứng nộp thuế VAT trước rồi mới thực hiện hồ sơ hoàn thuế theo kỳ.

Cục Hàng không Việt Nam mong muốn Chính phủ, Bộ Ngoại giao tiếp tục triển khai làm việc, trao đổi thông qua ngoại giao các cấp với các quốc gia có nguồn cung nhiên liệu lớn để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục thực hiện và triển khai mới các hợp đồng mua nhiên liệu Jet A-1.

Cục Hàng không Việt Nam cũng kiến nghị Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia (PVN) chỉ đạo Nhà máy Lọc dầu Nghi Sơn tăng tối đa công suất và ưu tiên sản xuất nhiên liệu Jet A1, đồng thời ưu tiên cung cấp cho các doanh nghiệp nhiên liệu hàng không trong nước.

Thu Hằng – Diệp Anh (TTXVN)