Tỷ lệ giải quyết kiến nghị cử tri đạt 98,6%, song vẫn còn những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Quang cảnh phiên làm việc tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, chiều 23-4. Ảnh: Quochoi.vn

Báo cáo trước Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, phần lớn kiến nghị của cử tri đã được các cơ quan có thẩm quyền giải quyết, trả lời với tỷ lệ cao.

Báo cáo tóm tắt kết quả giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV cho thấy, thông qua hoạt động tiếp xúc cử tri, đã có 1.256 kiến nghị được tổng hợp, chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền. Đến nay, 1.238 kiến nghị đã được giải quyết, trả lời, đạt tỷ lệ 98,6% – một con số thể hiện sự nỗ lực lớn của hệ thống chính trị trong việc lắng nghe và phản hồi ý kiến Nhân dân.

Trong đó, Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội đã giải quyết, trả lời đầy đủ 34/34 kiến nghị thuộc thẩm quyền. Cử tri đánh giá cao những đổi mới trong hoạt động lập pháp thời gian qua, đặc biệt là việc ban hành các luật, nghị quyết kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho giai đoạn phát triển mới.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga trình bày báo cáo. Ảnh: Quochoi.vn

Nhiều lĩnh vực được cử tri ghi nhận có chuyển biến tích cực, như xây dựng thể chế cho phát triển kinh tế - xã hội, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng. Đáng chú ý, các chính sách pháp luật liên quan đến những lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử đã từng bước được hình thành, tạo hành lang pháp lý cho đổi mới sáng tạo.

Đối với Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương, đã giải quyết và trả lời 1.182/1.200 kiến nghị. Công tác này ngày càng đi vào nền nếp, khoa học, thể hiện trách nhiệm cao hơn. Nhiều bộ, ngành đã đổi mới phương thức tiếp nhận, nghiên cứu và xử lý kiến nghị, giúp rút ngắn thời gian, nâng cao chất lượng giải quyết.

Các bộ như Bộ Tư pháp, Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Công an, Bộ Tài chính… được cử tri đánh giá cao nhờ những nỗ lực tháo gỡ vướng mắc, giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Cùng với đó, báo cáo cũng chỉ ra một số vấn đề bất cập cử tri phản ánh, như vẫn còn tình trạng chồng chéo trong quy định pháp luật, trả lời còn chung chung và chậm ban hành chính sách, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người dân và hiệu quả quản lý nhà nước.

Trong đó, với lĩnh vực giáo dục, cử tri nhiều địa phương kiến nghị rà soát, điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông và thống nhất một bộ sách giáo khoa. Mặc dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có một số điều chỉnh, nhưng chủ yếu mang tính kỹ thuật, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của các nghị quyết quan trọng về đổi mới giáo dục.

Đặc biệt, việc lựa chọn bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” để sử dụng thống nhất trên toàn quốc chưa được làm rõ về cơ sở khoa học, tiêu chí đánh giá và quá trình rà soát chương trình tổng thể, khiến cử tri còn băn khoăn.

Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên làm việc. Ảnh: Quochoi.vn

Báo cáo cũng chỉ ra tình trạng chậm ban hành chính sách trong một số lĩnh vực quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và phát triển kinh tế - xã hội.

Cụ thể, việc ban hành nghị định thay thế chính sách phát triển thủy sản còn chậm, trong khi đây là chính sách có ý nghĩa thiết thực đối với sinh kế của ngư dân và bảo vệ chủ quyền biển đảo. Hay việc sửa đổi quy định về chế độ ưu đãi người có công chưa kịp thời, làm ảnh hưởng đến quyền lợi của các đối tượng thụ hưởng.

Đặc biệt, chính sách đối với giáo viên mầm non vào ngành từ những năm 1960–1970 đến nay vẫn chưa được ban hành, trong khi nhiều người đã cao tuổi, cuộc sống còn khó khăn. Đây được đánh giá là vấn đề mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, cần sớm được giải quyết.

Một điểm đáng lưu ý khác là tỷ lệ kiến nghị cần giải trình, cung cấp thông tin vẫn ở mức cao, chiếm tới 68%. Điều này cho thấy người dân chưa được tiếp cận đầy đủ thông tin pháp luật, cũng như các chính sách, quy định liên quan đến quyền và lợi ích của mình.

Trên cơ sở đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật; thực hiện hiệu quả Luật Tiếp cận thông tin; nâng cao tính minh bạch trong hoạt động quản lý nhà nước.

Đồng thời, các cơ quan chức năng cần nâng cao chất lượng trả lời kiến nghị, bảo đảm rõ trách nhiệm, rõ lộ trình, gắn với kết quả cụ thể; khắc phục tình trạng trả lời hình thức, thiếu chiều sâu.

Báo cáo cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xây dựng, ban hành các chính sách còn chậm; kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.