Ứng dụng kỹ thuật, công nghệ trong bảo tồn di sản văn hóa

Sáng 12/11, tại Hà Nội, Viện Bảo tồn di tích, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức hội thảo khoa học “Kỹ thuật và công nghệ ứng dụng bảo tồn di sản văn hóa trong kỷ nguyên chuyển đổi số”.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, ThS. KTS. Trần Quốc Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Bảo tồn di tích khẳng định, nghiên cứu khoa học, kỹ thuật, công nghệ luôn đóng vai trò nền tảng, là công cụ sắc bén để giải quyết nhiều bài toán phức tạp trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư, công cuộc chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, việc cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực di sản văn hóa không chỉ là xu thế tất yếu mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết.

Điều đó đòi hỏi sự chuyển mình mạnh mẽ trong phương thức hoạt động chuyên môn bảo tồn, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn mới.

Quang cảnh hội thảo

Tại hội thảo, các chuyên gia tập trung trao đổi từ cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu đến khả năng ứng dụng các thành tựu khoa học, công nghệ vào thực tiễn bảo tồn di sản. Các tham luận cũng làm rõ các chủ trương, chính sách về phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực di sản văn hóa.

Một nội dung được quan tâm là chia sẻ kinh nghiệm, phương pháp và kết quả ứng dụng công nghệ trong hai lĩnh vực trọng tâm: hỗ trợ số hóa, lưu trữ, quản lý, vận hành và phát huy giá trị di sản; ứng dụng công nghệ vật liệu và các giải pháp kỹ thuật trong quá trình bảo tồn, tu bổ di tích.

Bên cạnh đó, các ý kiến tập trung đánh giá khả năng ứng dụng kỹ thuật, vật liệu và công nghệ mới trong điều kiện đặc thù của Việt Nam; qua đó xác định những yêu cầu cũng như giới hạn cần lưu ý trong quá trình triển khai.

Nhiều chuyên gia cho rằng, việc tiếp cận công nghệ phải gắn với yêu cầu bảo đảm tính nguyên gốc và gìn giữ những giá trị cốt lõi của di sản. Về ứng dụng AI tạo sinh trong bảo tồn di sản, cần dựa trên sự hiểu biết về đối tượng cần gìn giữ. Xây dựng cơ sở dữ liệu di sản là bước cần thiết để AI có nguồn tham chiếu tốt hơn và để người sử dụng kiểm tra kết quả.

Từ thực tiễn nghiên cứu và bảo tồn, các chuyên gia cũng đề xuất những hướng ưu tiên trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học, kỹ thuật; kiến nghị giải pháp phát triển đội ngũ nghiên cứu, tăng cường liên kết giữa nhà quản lý, chuyên gia và các đơn vị thi công, góp phần nâng cao chất lượng công tác bảo tồn di sản trong giai đoạn mới.

Với các trao đổi chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn, hội thảo tạo diễn đàn kết nối các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý, cùng tìm kiếm những giải pháp phù hợp cho công tác bảo tồn di sản trong bối cảnh chuyển đổi số. Qua đó, góp phần thúc đẩy ứng dụng khoa học, kỹ thuật và công nghệ, phục vụ hiệu quả hơn sự nghiệp bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Việt Nam.