Xã Phù Đổng: Khơi thông nguồn lực di sản, tạo đà phát triển công nghiệp văn hóa

Không gian và dư địa phát triển mới

Theo điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô tại các Quyết định số 1569/QĐ-TTg và 1668/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, hiện nay 100% diện tích xã Phù Đổng đã nằm trong phạm vi phát triển đô thị trung tâm của Thủ đô Hà Nội, mở ra không gian và dư địa phát triển hoàn toàn mới cho địa phương.

Phù Đổng được định hướng trở thành trung tâm dịch vụ chất lượng cao khu vực phía Đông Bắc Thủ đô; đầu mối giao thông đa phương thức (đường bộ, đường sắt, đường thủy); trung tâm tài chính - ngân hàng; trung tâm công nghiệp kỹ thuật cao; đồng thời là không gian đô thị gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Vùng đất Phù Đổng là quê hương của Đức Thánh Phù Đổng Thiên Vương – một trong “Tứ bất tử” trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam – cùng nhiều nhân kiệt, tài năng xuất chúng được ghi danh sử sách như: Trạng nguyên Đặng Công Chất, Tiến sĩ Đinh Nguyên Hanh, Quận công Nguyễn Đình Huấn, Bắc Cung Hoàng hậu Lê Ngọc Hân…

Theo thống kê của Phòng Văn hóa – Xã hội xã Phù Đổng, địa phương hiện có 101 di tích lịch sử văn hóa và 4 địa điểm gắn biển cách mạng kháng chiến. Trong đó, 59 di tích đã được xếp hạng các cấp, gồm: Khu di tích quốc gia đặc biệt đền Phù Đổng với 10 địa điểm; 19 di tích cấp quốc gia; 30 di tích cấp thành phố.

Di tích Quốc gia đặc biệt đền Gióng tại xã Phù Đổng. Ảnh: Nguyễn Sơn

Bên cạnh đó, địa phương có 25 lễ hội truyền thống, nổi bật là Hội Gióng đền Phù Đổng – Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO vinh danh năm 2010; Lễ hội chùa Nành vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Cùng với không gian sinh thái ven sông Đuống và truyền thống làng nghề hoa, cây cảnh, Phù Đổng có lợi thế kết nối khi tiếp giáp phường Từ Sơn và các khu vực đô thị hóa mạnh của Hà Nội như Gia Lâm, Đông Anh, Việt Hưng, Phúc Lợi. Đây là điều kiện thuận lợi để liên kết với các trục động lực phát triển của Thủ đô.

Đổi mới tư duy, cách làm để bứt phá

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đặng Thị Huyền cho biết, sau sáp nhập hành chính, xã Phù Đổng không chỉ đối mặt với yêu cầu ổn định tổ chức bộ máy mà quan trọng hơn là phải xác lập mô hình tăng trưởng phù hợp, hiện đại và bền vững.

Trong bối cảnh Thủ đô Hà Nội đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế xanh, nếu không chủ động đổi mới tư duy, cách làm, địa phương sẽ khó bứt phá và tận dụng hiệu quả các cơ hội phát triển.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Phù Đổng Đặng Thị Huyền cùng đoàn đại biểu dâng hương tại đền Gióng. Ảnh: Nguyễn Sơn

Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Phù Đổng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030 và các chương trình hành động của Đảng ủy, địa phương đang tập trung phát triển kinh tế, lấy thương mại - dịch vụ làm trọng tâm; phát triển du lịch thông minh, logistics vùng trên nền tảng hạ tầng giao thông, quy hoạch đồng bộ, đồng thời phát huy giá trị văn hóa - lịch sử, tạo động lực tăng trưởng trong giai đoạn mới.

Theo định hướng này, xã Phù Đổng sẽ phát triển theo mô hình đô thị đa mục tiêu – trung tâm dịch vụ, tài chính, logistics phía Đông Bắc. Trên cơ sở phát triển trục không gian động lực Hồ Tây – Cổ Loa – sân bay Gia Bình, địa phương sẽ hình thành trung tâm sáng tạo - văn hóa gắn với di sản Đền Phù Đổng và Lễ hội Gióng; phát triển không gian dịch vụ - cảnh quan ven sông Đuống; xây dựng các tuyến đi bộ, cảnh quan sinh thái; đồng thời đẩy mạnh các loại hình du lịch văn hóa, trải nghiệm, ẩm thực…

Một trong những định hướng quan trọng trong "Đề án phát triển kinh tế giai đoạn 2026–2030" của xã là phát triển kinh tế văn hóa - du lịch gắn với di sản, lấy “di sản tạo sinh kế”. Địa phương sẽ tập trung phát triển sản phẩm du lịch theo hướng “đến được - ở lại được - chi tiêu được”; xây dựng hình ảnh điểm đến văn hóa - trải nghiệm; liên kết chuỗi sản phẩm du lịch gắn với Hội Gióng - Đền Phù Đổng và các dịch vụ lân cận như làng nghề trồng hoa giấy Phù Đổng, khu du lịch sinh thái Phù Đổng Green Park…

Những nghi lễ truyền thống đặc sắc của Lễ hội chùa Nành - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Ảnh: Nguyễn Tâm

Phó Chủ tịch UBND xã Phù Đổng Nguyễn Đình Quang cho biết, nhằm phát huy hiệu quả nguồn lực di sản trong phát triển công nghiệp văn hóa, địa phương đã xây dựng “Đề án bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, lịch sử gắn với phát triển du lịch, tạo nền tảng cho phát triển bền vững trên địa bàn xã Phù Đổng giai đoạn 2025–2030”. Đây là bước đi cụ thể hóa các giải pháp thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Trong thời gian tới, xã Phù Đổng sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa, đặc biệt là di sản văn hóa phi vật thể, gắn bảo tồn với phát triển văn hóa - du lịch, góp phần đưa Phù Đổng bứt phá, phát triển xanh và bền vững.

{Nguyễn Thủy}