Bộ Tài chính đề xuất 4 nhóm giải pháp thu hút FDI

Hoàn thiện thể chế, nâng cấp hạ tầng

Trong tháng 7/2026, một số vấn đề liên quan đến lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tài chính nhận được sự quan tâm của dư luận, xã hội và báo chí. Trả lời nội dung về nhóm cơ chế, chính sách thu hút vốn đầu tư nước ngoài để góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số ngày 3/8, Bộ Tài chính cho biết có 4 nhóm giải pháp quan trọng.

Về thể chế, chính sách, tiếp tục rà soát, sửa đổi và hoàn thiện hệ thống pháp luật về đầu tư theo hướng đồng bộ, minh bạch, ổn định và nâng cao tính dự báo. Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI trong khu vực ASEAN ngày càng gia tăng và việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu làm thay đổi căn bản công cụ ưu đãi truyền thống, cần chuyển mạnh từ ưu đãi thuế sang cơ chế hỗ trợ đầu tư dựa trên chi phí thực tế như hạ tầng, nhân lực, R&D và đổi mới sáng tạo.

Đồng thời, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong đầu tư, đất đai, xây dựng và môi trường theo hướng liên thông, rút ngắn thời gian xử lý, đặc biệt đối với các dự án công nghệ cao, bán dẫn, năng lượng và trung tâm dữ liệu.

Bộ Tài chính đề xuất các giải pháp thu hút FDI, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số. (Ảnh minh họa)

Bộ Tài chính cũng đề xuất rà soát, cắt giảm các thủ tục cấp giấy phép lao động và thị thực cho chuyên gia nước ngoài để đáp ứng yêu cầu thu hút các dự án FDI quy mô lớn và công nghệ cao. Cùng với đó, tăng cường cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương trong quản lý và hỗ trợ nhà đầu tư. Qua đó bảo đảm thống nhất trong thực thi chính sách, hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc khác biệt trong áp dụng quy định.

Về hạ tầng, tiếp tục ưu tiên đầu tư hệ thống hạ tầng chiến lược, đặc biệt là hạ tầng giao thông, năng lượng và logistics, gắn với các hành lang kinh tế - công nghiệp trọng điểm. Trọng tâm là đẩy nhanh tiến độ các tuyến cao tốc liên vùng, cảng biển nước sâu, cảng hàng không và hệ thống logistics trung chuyển. Qua đó giảm chi phí vận tải và nâng cao khả năng kết nối chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, hình thành và phát triển các cụm công nghiệp - đô thị - dịch vụ logistics tích hợp, đặc biệt tại các vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, miền Trung và phía Nam. Mục tiêu là tạo không gian thu hút FDI quy mô lớn và tập trung.

Đối với hạ tầng năng lượng, cần bảo đảm khả năng cung ứng điện ổn định và dài hạn cho các ngành công nghệ cao, trung tâm dữ liệu và công nghiệp bán dẫn. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo gắn với yêu cầu chuyển dịch xanh của các tập đoàn đa quốc gia, phù hợp xu thế đầu tư bền vững.

Về nguồn nhân lực, cần tập trung giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động kỹ thuật cao đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai dự án. Trước hết, cần tăng cường gắn kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp FDI. Đồng thời, triển khai cơ chế đặt hàng đào tạo theo nhu cầu ngành, đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn, công nghệ thông tin, điện tử và trí tuệ nhân tạo. Cùng với đó, đẩy mạnh đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động hiện có nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển dịch sang mô hình sản xuất công nghệ cao.

Bộ Tài chính cũng đề xuất hoàn thiện cơ chế thu hút và sử dụng chuyên gia nước ngoài. Trong đó, đơn giản hóa thủ tục cấp phép lao động và thị thực, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc di chuyển và làm việc của nhân lực chất lượng cao. Đây được xác định là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ và quản trị của nền kinh tế.

Về nhóm giải pháp hỗ trợ, tiếp tục đổi mới công tác xúc tiến đầu tư theo hướng có trọng tâm. Trong đó, tập trung vào các tập đoàn công nghệ lớn, các dự án có giá trị gia tăng cao và có khả năng lan tỏa công nghệ.

Đồng thời, thúc đẩy liên kết giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước nhằm nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Qua đó tăng khả năng tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu và nâng cao hiệu quả lan tỏa của dòng vốn FDI đối với nền kinh tế.

Thu hút FDI công nghệ cao

Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động, Việt Nam duy trì nền tảng ổn định và tiếp tục là điểm đến được ưu tiên trong quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đặc biệt, Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã xác định định hướng phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài theo hướng chất lượng, hiệu quả, bền vững. Nghị quyết cũng nhấn mạnh tăng cường liên kết với khu vực doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.

Bộ Tài chính nhấn mạnh, đây là định hướng quan trọng để tiếp tục hoàn thiện chính sách, nâng cao chất lượng thu hút và sử dụng hiệu quả dòng vốn FDI trong giai đoạn tới.

Nghị quyết 10-NQ/TW cũng nêu rõ: “Khuyến khích, yêu cầu doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cam kết về công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ, phát triển, đào tạo người Việt Nam, tỉ lệ giá trị gia tăng trong nước, phát triển nhà cung ứng nội địa, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số để được hưởng các ưu đãi đầu tư theo kết quả thực hiện”.