Đề xuất thuế 0,2% với đất bỏ hoang: Làm rõ phạm vi áp dụng

Chiều 23/10, thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, đại biểu quan tâm đến đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng.

Tán thành việc sử dụng công cụ thuế để góp phần chống lãng phí đất đai, nhưng theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng), quy định phải đủ rõ để phân biệt hành vi giữ đất, chậm triển khai với những trường hợp có nguyên nhân khách quan hoặc đang thực hiện đúng tiến độ được phê duyệt.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng).

Dự thảo bổ sung mức thuế suất 0,2%, không áp dụng hạn mức. Trong khi đó, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã quy định mức 0,15% đối với đất sử dụng không đúng mục đích, đất chưa sử dụng theo đúng quy định, cùng quy định riêng đối với dự án đầu tư phân kỳ.

Nếu bổ sung khoản mới mà không xử lý quan hệ với khoản hiện hành, theo bà Nga, “có thể dẫn đến cách hiểu cùng một diện tích thuộc hai mức thuế”. Bà đề nghị xác định rõ trường hợp áp dụng từng mức.

Đáng chú ý, bà Nga đề nghị làm rõ phạm vi có bao gồm đất ở hợp pháp của hộ gia đình, cá nhân chưa xây dựng hay không. “Đây là vấn đề tác động trực tiếp đến người dân, không nên để phát sinh cách hiểu khác nhau khi triển khai”, đại biểu đoàn Hải Phòng nhấn mạnh.

Ngoài ra, theo đại biểu, luật cần xác định cơ quan có trách nhiệm kết luận tình trạng sử dụng đất; mốc bắt đầu, kết thúc áp dụng thuế; việc thông báo và giải quyết khi người sử dụng đất không đồng ý.

“Phải phân biệt chậm sử dụng do chủ đầu tư với chậm do thủ tục của cơ quan nhà nước, chưa bàn giao đất, bất khả kháng hoặc tiến độ phân kỳ được phê duyệt”, bà Nguyễn Thị Việt Nga góp ý.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng cần làm rõ đất bỏ hoang trong thời gian bao lâu thì bị đánh thuế.

Cũng dẫn quy định hiện hành đã áp thuế với đất chưa đưa vào sử dụng, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP Hồ Chí Minh) băn khoăn nếu bổ sung đánh thuế 0,2% với đất bỏ hoang thì trên một mảnh đất có nguy cơ bị đánh hai loại thuế hay không?

Đại biểu Trần Hoàng Ngân đề nghị Chính phủ rà soát các quy định hiện hành để tránh tình trạng này. Đồng thời, theo ông Ngân, cần làm rõ “đất bỏ hoang trong thời gian bao lâu thì bị đánh thuế”.

Đại biểu TP Hồ Chí Minh cũng dẫn thực tế người dân mua đất nhưng vì lý do khách quan, điều kiện kinh tế khó khăn mà chưa đủ tiền xây dựng nhà, cần có thêm thời gian tích lũy thì những mảnh đất này có bị áp dụng thuế đất bỏ hoang hay không.

“Luật cần phân biệt rõ, tránh trùng lắp và không nên đánh thuế với đất bỏ hoang vì lý do khách quan”, đại biểu Trần Hoàng Ngân nêu quan điểm.

Trong khi đó, đại biểu Đoàn Thu Hà (đoàn Lạng Sơn) đề nghị cần làm rõ thời điểm tính thuế suất 0,2% là “tính từ ngày bắt đầu không sử dụng đất, ngày hết hạn đưa đất vào sử dụng hay ngày cơ quan có thẩm quyền xác định tình trạng đất?”.

Đại biểu góp ý cần quy định cơ quan quản lý đất đai xác định và cung cấp thông tin về tình trạng pháp lý, diện tích, thời gian không sử dụng đất hoặc chậm tiến độ cho cơ quan thuế làm căn cứ tính thuế.

Bên cạnh đó, cần quy định rõ cách xử lý đất đang vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục hành chính, điều chỉnh quy hoạch, tranh chấp hoặc sự kiện bất khả kháng để tránh áp thuế suất cao không phù hợp.

Ngoài ra, theo đại biểu Đoàn Thu Hà, cần lượng hóa mức thuế 0,2% trên cơ sở giá đất tính thuế để đánh giá khả năng thúc đẩy đưa đất vào sử dụng.

“Việc thu thuế phải được kết nối với xử lý vi phạm, thu hồi đất theo quy định; không để hình thành tâm lý chỉ cần nộp thêm thuế là có thể tiếp tục giữ đất kéo dài”, đại biểu Quốc hội Đoàn Thu Hà nhấn mạnh.

Chung mối quan tâm, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Kim Thoa (Vĩnh Long) đề nghị đánh thuế với đất bỏ hoang phải có căn cứ rõ ràng, tránh áp dụng tùy nghi.

Theo bà, cần phân biệt trường hợp cố tình không sử dụng đất với trường hợp chưa thể sử dụng do vướng thủ tục, quy hoạch hoặc nguyên nhân khách quan.

Đại biểu đoàn Vĩnh Long cũng đề nghị quy định hướng dẫn đồng bộ về tiêu chí xác định, thời điểm tính thuế và trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền, bảo đảm chính sách tạo sức ép đưa đất vào sử dụng nhưng không làm phát sinh gánh nặng bất hợp lý cho người dân, doanh nghiệp.

Phát biểu tại phiên thảo luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng tán thành với các ý kiến của đại biểu Quốc hội và cho biết Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục phối hợp chặt chẽ, rà soát để quy định rõ thế nào là đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng, bảo đảm các quy định dễ áp dụng và có tính khả thi trong thực tế.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng lưu ý cần tránh chồng chéo về thuế suất, bởi pháp luật hiện hành đã có quy định về các loại đất không đưa vào sử dụng và mức thuế suất tương ứng. Vì vậy, cần tính toán, phân định rõ mức thuế suất áp dụng đối với từng đối tượng, thời điểm áp dụng và mức thuế cụ thể, qua đó bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.