Gỡ điểm nghẽn, khơi thông dòng vốn tín dụng vùng Đông Nam Bộ

Tháo gỡ vướng mắc pháp lý dự án, đa dạng hóa nguồn vốn và nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp là những giải pháp trọng tâm nhằm khơi thông nguồn lực tài chính, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng của vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2026–2030.

Đây là thông tin tại Hội nghị “Ngành ngân hàng đồng hành khơi thông nguồn lực tài chính – ngân hàng phục vụ tăng trưởng vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2026–2030”, do Ngân hàng Nhà nước phối hợp với UBND TP. Hồ Chí Minh tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh chiều 23/10.

Ông Phạm Đức Ấn, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Hứa Chung – TTXVN

* Dư nợ tín dụng đạt gần 6,8 triệu tỷ đồng

Phát biểu tại hội nghị, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn nhấn mạnh, trong bối cảnh nhu cầu vốn phục vụ tăng trưởng kinh tế ngày càng lớn, bên cạnh vai trò cung ứng vốn chủ lực của ngành ngân hàng, việc khơi thông các nguồn lực tài chính có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhất là tại những địa bàn kinh tế trọng điểm như Đông Nam Bộ.

Theo định hướng tại Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới, Đông Nam Bộ được xác định là vùng động lực tăng trưởng lớn nhất cả nước, đồng thời là trung tâm công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số và logistics quốc tế.

Năm 2026, Đông Nam Bộ tiếp tục là vùng kinh tế có quy mô lớn nhất cả nước, đóng góp 31,4% vào tăng trưởng chung của nền kinh tế. TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai giữ vai trò đầu tàu, tạo sức lan tỏa đến các địa phương trong vùng. Đáng chú ý, GRDP 9 tháng năm 2026 của các tỉnh, thành phố trong vùng đều tăng cao hơn tốc độ tăng trưởng chung của cả nước.

Trong bối cảnh Chính phủ giao mục tiêu tăng trưởng GRDP cả năm cho các địa phương ở mức từ 10–10,04%, việc thu hút và đa dạng hóa nguồn vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh là một trong những điều kiện quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng trước mắt, đồng thời tạo nền tảng cho giai đoạn 2026–2030.

Theo ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Tín dụng, đến cuối tháng 9/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt trên 20,7 triệu tỷ đồng, tăng 11,7% so với cuối năm 2025. Riêng khu vực Đông Nam Bộ, dư nợ tín dụng ước đạt gần 6,8 triệu tỷ đồng, chiếm gần 35% tổng dư nợ toàn quốc, tăng 10,93% so với cuối năm 2025.

Ông Đặng Văn Điềm, Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp TP. Đồng Nai chia sẻ tại hội nghị. Ảnh: Hứa Chung – TTXVN

Để bổ sung nguồn lực cho các dự án quy mô lớn, có tính liên kết vùng và khả năng tạo sức lan tỏa, Ngân hàng Nhà nước đã có cơ chế loại trừ hoặc cấp bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng đối với các ngân hàng thương mại tham gia tài trợ 35 công trình, dự án trọng điểm, với tổng nhu cầu vốn vay khoảng 1,7 triệu tỷ đồng.

Riêng khu vực Đông Nam Bộ có 15 dự án với tổng nhu cầu vốn vay khoảng 757.000 tỷ đồng. Quy mô nhu cầu vốn này đặt ra yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng, chủ đầu tư và cơ quan quản lý nhằm bảo đảm các dự án đáp ứng điều kiện cấp tín dụng, giải ngân đúng tiến độ và sử dụng vốn hiệu quả.

Tuy nhiên, theo đại diện Vụ Tín dụng, khả năng khơi thông dòng vốn không chỉ phụ thuộc vào nguồn cung của ngân hàng mà còn chịu tác động từ mức độ hoàn thiện pháp lý dự án, cơ cấu nguồn vốn và năng lực tài chính của doanh nghiệp.

Nhiều dự án cần hoàn thiện thủ tục đầu tư, đất đai và phương án tài chính trước khi tiếp cận tín dụng. Vướng mắc về giải phóng mặt bằng, tiến độ triển khai hoặc khả năng hình thành nguồn thu cũng khiến ngân hàng khó xác định thời điểm giải ngân và đánh giá khả năng thu hồi vốn.

Bên cạnh đó, các dự án hạ tầng thường có quy mô đầu tư lớn, thời gian xây dựng và hoàn vốn dài, trong khi ngân hàng phải bảo đảm cân đối kỳ hạn nguồn vốn và tuân thủ các giới hạn an toàn. Vì vậy, cần thiết kế cơ cấu vốn phù hợp ngay từ đầu, kết hợp tín dụng ngân hàng với các kênh huy động khác và xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp.

Năng lực tài chính và quản trị của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng là một điểm nghẽn. Hạn chế về vốn chủ sở hữu, tính minh bạch của báo cáo tài chính và tài sản bảo đảm có thể làm gia tăng khó khăn trong quá trình thẩm định, xét duyệt khoản vay.

* Khơi thông nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn tiếp cận vốn

Để dòng vốn tín dụng phát huy hiệu quả tại Đông Nam Bộ, nhiều ý kiến cho rằng cần đồng bộ các giải pháp tháo gỡ vướng mắc pháp lý dự án, cải thiện cơ chế xử lý tài sản bảo đảm và nâng cao chất lượng thông tin phục vụ thẩm định.

Ông Võ Minh Tuấn, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2 điều phối thảo luận hội nghị. Ảnh: Hứa Chung - TTXVN

Từ góc độ tổ chức tín dụng, ông Nguyễn Hoài Nam, Phó Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank), đề xuất ba nhóm giải pháp nhằm đẩy nhanh dòng vốn vào các dự án và doanh nghiệp trong vùng. Theo đó, cần tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, pháp lý và quy hoạch; đồng thời công khai danh mục, tiến độ dự án để ngân hàng chủ động thẩm định, bố trí vốn.

Đối với tài sản bảo đảm, đại diện HDBank đề xuất cần đẩy nhanh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, làm rõ thủ tục liên quan đến tài sản hình thành trong tương lai, hoàn thiện cơ chế định giá và xử lý tài sản, qua đó tạo điều kiện mở rộng tín dụng trung và dài hạn. Bên cạnh đó, cần tăng cường kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế, hải quan, đất đai, bảo hiểm và ngân hàng theo quy định, góp phần rút ngắn thời gian thẩm định, giảm thủ tục và chi phí cho doanh nghiệp.

Từ phía doanh nghiệp, ông Đặng Văn Điềm, Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp thành phố Đồng Nai cho rằng, tín dụng ngân hàng vẫn là nguồn lực quan trọng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhất là khi doanh nghiệp đối mặt với áp lực thị trường và yêu cầu đổi mới công nghệ.

Để cải thiện khả năng tiếp cận vốn, ông Điềm kiến nghị tiếp tục triển khai các giải pháp giảm lãi suất cho vay phù hợp với điều kiện thị trường; công khai lãi suất, phí và điều kiện tín dụng để doanh nghiệp chủ động xây dựng phương án kinh doanh. Đồng thời, cần đơn giản hóa hồ sơ, rút ngắn thời gian thẩm định và giải ngân đối với doanh nghiệp có phương án khả thi, lịch sử tín dụng tốt và dòng tiền rõ ràng.

Doanh nghiệp cũng mong muốn các ngân hàng linh hoạt hơn trong đánh giá tín dụng, tăng cường xem xét dòng tiền, hợp đồng đầu ra, uy tín thanh toán và hiệu quả phương án kinh doanh, thay vì quá phụ thuộc vào tài sản bảo đảm. Cùng với đó, cần phát triển các gói tín dụng phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và sản xuất xanh. Đối với doanh nghiệp gặp khó khăn nhưng có khả năng phục hồi, cần xem xét cơ cấu lại thời hạn trả nợ theo quy định.

Tại hội nghị, các ngân hàng và doanh nghiệp trao 18 thỏa thuận hợp tác tài trợ các dự án trọng điểm, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế vùng Đông Nam Bộ. Ảnh: Hứa Chung – TTXVN

Để khơi thông dòng vốn phục vụ tăng trưởng vùng Đông Nam Bộ, đại diện Vụ Tín dụng đề xuất Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành tín dụng phù hợp với khả năng hấp thụ vốn, ưu tiên lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các động lực tăng trưởng; đồng thời tăng cường kết nối ngân hàng – doanh nghiệp, theo dõi việc triển khai cơ chế hỗ trợ dự án trọng điểm và kịp thời xử lý kiến nghị.

Các tổ chức tín dụng cần chủ động tiếp cận dự án, đơn giản hóa thủ tục, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng thẩm định và nghiên cứu cho vay hợp vốn đối với các dự án lớn, nhất là trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số, logistics và xuất khẩu.

Đối với doanh nghiệp và chủ đầu tư, Vụ Tín dụng lưu ý cần chủ động hoàn thiện hồ sơ pháp lý, minh bạch thông tin tài chính, bảo đảm đủ vốn chủ sở hữu, xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh và trả nợ khả thi, quản lý hiệu quả dòng tiền; đồng thời tăng cường phối hợp với ngân hàng để tháo gỡ khó khăn trong quá trình tiếp cận và sử dụng vốn tín dụng.

Đáng chú ý, tại hội nghị, các ngân hàng và doanh nghiệp đã trao 18 thỏa thuận hợp tác tài trợ cho các dự án, phương án kinh doanh thuộc các lĩnh vực công nghiệp chế tạo, năng lượng, hạ tầng giao thông, khu công nghiệp và nhà ở xã hội, góp phần bổ sung nguồn lực cho phát triển kinh tế vùng Đông Nam Bộ.

Trong số đó, BIDV và VietinBank đồng tài trợ cho Công ty TNHH MTV Dịch vụ Cơ khí Hàng hải PTSC thực hiện gói thầu EPIC 1 thuộc Dự án tái phát triển mỏ Maydan Mahzam, với tổng giá trị thỏa thuận 2,8 tỷ USD. HDBank và Vikki Bank ký kết 5 hợp đồng tài trợ cho các dự án hạ tầng, đô thị và công nghệ trọng điểm, với tổng giá trị hơn 124.500 tỷ đồng.

NCB cũng ký thỏa thuận hợp tác chiến lược và biên bản ghi nhớ nhằm thu xếp vốn, cung cấp các giải pháp tài chính – ngân hàng cho hai dự án trọng điểm tại TP. Hồ Chí Minh, gồm Khu liên hợp Thể dục thể thao Quốc gia Rạch Chiếc, tổng mức đầu tư 145.600 tỷ đồng và Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng – Khánh Hội cùng cây xanh công cộng Bến Bạch Đằng, trị giá 29.317 tỷ đồng./.