Hàn the vẫn len lỏi vào thực phẩm, nhận biết thế nào?

Bún nghi chứa hàn the có thể có màu trắng sáng, sợi dai, khó đứt, giữ độ chắc lâu hơn bình thường và có cảm giác giòn, sần sật khi ăn. Ảnh minh họa

Hàn the là gì và vì sao bị lạm dụng?

Hàn the, tên khoa học là natri tetraborat, là hợp chất có tính kiềm, tồn tại dưới dạng bột trắng, dễ tan trong nước.

Dù không phải là phụ gia thực phẩm được phép sử dụng, chất này từng bị nhiều cơ sở sản xuất nhỏ lẻ lạm dụng nhờ khả năng làm giò chả dai giòn bất thường, bún, bánh phở lâu chua, khó hỏng, đồng thời giúp giữ độ tươi cho các loại thịt xay, mọc hay viên thả lẩu.

Thực chất, đây là cách làm thay đổi đặc tính sản phẩm, tạo cảm giác về chất lượng và đánh lừa người tiêu dùng.

Việc ăn phải thực phẩm chứa hàn the có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt khi phơi nhiễm với lượng lớn hoặc trong thời gian dài. Chất này có thể gây kích ứng đường tiêu hóa, với các triệu chứng như buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy; trường hợp phơi nhiễm đáng kể có thể ảnh hưởng đến gan, thận và các cơ quan khác.

Do đó, việc sử dụng hàn the trong chế biến thực phẩm là nguy cơ đối với sức khỏe người tiêu dùng. Nhận biết và lựa chọn thực phẩm an toàn là một trong những cách cần thiết để bảo vệ bữa ăn gia đình.

Cách nhận biết thực phẩm nghi nhiễm hàn the

Đối với giò chả, người tiêu dùng có thể dựa vào một số dấu hiệu cảm quan để sàng lọc ban đầu. Giò chả làm từ thịt tươi thường có màu hồng nhạt tự nhiên, cắt ra thấy bề mặt có nhiều lỗ nhỏ li ti và mùi thơm đặc trưng của thịt, khi ăn có độ mềm, dai vừa phải.

Trong khi đó, giò chả nghi ngờ có chứa hàn the có thể có màu trắng sáng hoặc hồng đậm bất thường, bề mặt lát cắt mịn và chắc, ít hoặc không có lỗ khí, độ dai, giòn cao hơn bình thường.

Ngoài ra, một số sản phẩm có thể giữ được độ dai, chắc lâu hơn bình thường, mùi thơm yếu hoặc có cảm giác khác với mùi thịt tự nhiên. Tuy nhiên, chỉ dựa vào màu sắc, mùi, độ dai hay thời gian bảo quản không thể khẳng định thực phẩm có chứa hàn the.

Bún, bánh phở tươi bình thường có màu trắng ngà, sợi mềm và có thể dễ đứt khi kéo. Nếu để lâu, sản phẩm có thể xuất hiện mùi chua do quá trình biến đổi tự nhiên. Ngược lại, bún nghi chứa hàn the có thể có màu trắng sáng, sợi dai, khó đứt, giữ độ chắc lâu hơn bình thường và khi ăn có cảm giác giòn, sần sật bất thường.

Những dấu hiệu cảm quan này chỉ có giá trị tham khảo, không phải căn cứ để xác định hàn the. Việc thực phẩm có chứa hàn the hay không cần được xác định bằng phương pháp kiểm nghiệm phù hợp.

Bên cạnh các phương pháp cảm quan, bộ kit thử nhanh phù hợp và được sử dụng đúng hướng dẫn có thể hỗ trợ sàng lọc hàn the trong thực phẩm. Tuy nhiên, kết quả thử nhanh không thay thế phương pháp kiểm nghiệm tại phòng thí nghiệm khi cần xác định chính xác.

Cách sử dụng kit test: lấy một lượng nhỏ mẫu thực phẩm, cắt nhỏ hoặc nghiền để tăng diện tích tiếp xúc, cho vào dụng cụ thử, nhỏ dung dịch thuốc thử theo đúng hướng dẫn và chờ phản ứng. Sau thời gian quy định, đối chiếu kết quả với bảng hướng dẫn của nhà sản xuất để đọc kết quả.

Phương pháp này có thể giúp người dùng bước đầu sàng lọc nguy cơ hàn the trong thực phẩm. Trong trường hợp nghi ngờ, đặc biệt với thực phẩm được sử dụng cho nhiều người, nên đưa mẫu đến cơ sở kiểm nghiệm có chức năng để xác định chính xác.