Không để hình thành tâm lý chỉ cần nộp thêm thuế là tiếp tục để đất bỏ hoang

Quốc hội chiều nay thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Với Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Chính phủ đề xuất áp thuế với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng với mức thuế là 0,2% và không áp dụng hạn mức. Tức là, toàn bộ diện tích đất bỏ hoang chậm hoặc không đưa vào sử dụng đều chịu thuế suất 0,2%, không được hưởng ngưỡng thấp hơn với phần trong hạn mức.

Tán thành việc sử dụng công cụ thuế để góp phần chống lãng phí đất đai, tuy nhiên đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) đề nghị quy định phải đủ rõ để phân biệt hành vi giữ đất, chậm triển khai với những trường hợp có nguyên nhân khách quan hoặc đang thực hiện đúng tiến độ được phê duyệt.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga

Bà Nga cho biết, luật hiện hành đã quy định mức 0,15% đối với đất sử dụng không đúng mục đích, đất chưa sử dụng theo đúng quy định, cùng quy định riêng đối với dự án đầu tư phân kỳ. Nếu bổ sung khoản mới mà không xử lý quan hệ với khoản hiện hành, có thể dẫn đến cách hiểu cùng một diện tích thuộc hai mức thuế. Vì vậy, đại biểu đề nghị chỉnh lý trực tiếp, xác định rõ trường hợp áp dụng từng mức.

Đồng thời, bà cũng lưu ý cần làm rõ phạm vi có bao gồm đất ở hợp pháp của hộ gia đình, cá nhân chưa xây dựng hay không. Đây là vấn đề tác động trực tiếp đến người dân, không nên để phát sinh cách hiểu khác nhau khi triển khai.

Luật cũng cần xác định cơ quan có trách nhiệm kết luận tình trạng sử dụng đất; mốc bắt đầu, kết thúc áp dụng thuế; việc thông báo và giải quyết khi người sử dụng đất không đồng ý. Bà Nga cho rằng cần phân biệt chậm sử dụng do chủ đầu tư với chậm do thủ tục của cơ quan nhà nước, chưa bàn giao đất, bất khả kháng hoặc tiến độ phân kỳ được phê duyệt.

Chính sách này cần đặt trong quan hệ với gia hạn sử dụng đất, nghĩa vụ tài chính tăng thêm và thu hồi đất theo pháp luật đất đai.

Theo đại biểu TP.Hải Phòng cần đánh giá tổng thể nghĩa vụ và tác dụng thúc đẩy đưa đất vào sử dụng. Việc nộp thuế không thay thế nghĩa vụ sử dụng đúng mục đích và không làm mất căn cứ thu hồi đất.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân

Cũng đồng tình với đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TPHCM) cho rằng, biện pháp này nhằm tránh tình trạng găm giữ, đầu cơ đất, thậm chí làm ô nhiễm môi trường, mất mỹ quan.

Theo ông Ngân, đánh thuế đất bỏ hoang là chủ trương đúng đắn để sớm đưa đất vào sử dụng. Tuy nhiên, quy định hiện hành đã áp thuế với đất chưa đưa vào sử dụng, nếu bổ sung đánh thuế 0,2% với đất bỏ hoang sẽ dẫn đến tình trạng trên một mảnh đất có nguy cơ bị đánh hai loại thuế hay không.

Ông đề nghị Chính phủ rà soát các quy định hiện hành để tránh tình trạng này. Theo Luật Đất đai, đất bỏ hoang là đất đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất mà không đưa vào sử dụng trong một thời gian nhất định.

Vì vậy, ông Ngân đề nghị làm rõ "đất bỏ hoang trong thời gian bao lâu thì bị đánh thuế".

Đồng thời, đại biểu cũng dẫn chứng nếu người dân mua đất nhưng vì lý do khách quan, điều kiện kinh tế khó khăn mà chưa đủ tiền xây nhà ngay, cần có thêm thời gian tích lũy, vậy những mảnh đất này có bị áp dụng thuế đất bỏ hoang hay không.

"Luật cần phân biệt rõ, tránh trùng lắp và không nên đánh thuế với đất bỏ hoang vì lý do khách quan", đại biểu Trần Hoàng Ngân nêu quan điểm.

Không để hình thành tâm lý chỉ cần nộp thêm thuế là có thể tiếp tục giữ đất bỏ hoang

Đại biểu Đoàn Thu Hà (Lạng Sơn) cũng nhìn nhận 3 cụm từ đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng có nội hàm chưa rõ.

Theo đại biểu, nếu chỉ quy định “thực hiện theo pháp luật về đất đai” thì vẫn có thể phát sinh các cách hiểu khác nhau, vì Luật Đất đai quy định các trường hợp vi phạm và căn cứ thu hồi đất, chứ không thiết lập một định nghĩa chung cho “đất bỏ hoang” nên cần thiết cụ thể hóa.

Đồng thời, bà Hà đề nghị cần quy định rõ thời điểm tính thuế suất 0,2% "tính từ ngày bắt đầu không sử dụng đất, ngày hết hạn đưa đất vào sử dụng hay ngày cơ quan có thẩm quyền xác định tình trạng đất".

Đại biểu Đoàn Thu Hà

Bà Hà nhấn mạnh cần lượng hóa mức thuế 0,2% trên cơ sở giá đất tính thuế để đánh giá khả năng thúc đẩy đưa đất vào sử dụng. Bởi, việc thu thuế phải được kết nối với xử lý vi phạm, thu hồi đất theo quy định; không để hình thành tâm lý chỉ cần nộp thêm thuế là có thể tiếp tục giữ đất kéo dài.

Đại biểu Tô Huy Vũ (Hà Nội) cũng nhận định Luật Đất đai hiện hành chưa có khái niệm và tiêu chí xác định thế nào là "đất bỏ hoang", dẫn đến rủi ro vướng mắc khi áp dụng mức thuế 0,2%. Ông băn khoăn về nguy cơ việc áp thuế này sẽ trùng với các khoản tiền phạt lũy tiến đối với dự án chậm tiến độ.