Những loại rau giúp nhuận phế, bảo vệ đường hô hấp mùa Thu

Theo bác sĩ nội trú Nguyễn Thành Vương, Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội, đầu mùa Thu là thời điểm giao mùa, khí hậu thường khô hanh, dễ làm hao tổn tân dịch và ảnh hưởng đến tạng Phế. Vì vậy, bổ sung rau xanh hợp lý trong chế độ ăn hằng ngày có thể góp phần bảo vệ sức khỏe.

Rau xanh không chỉ giúp cân bằng dinh dưỡng mà còn hỗ trợ cơ thể thích nghi với những thay đổi của thời tiết. Bên cạnh việc uống đủ nước, lựa chọn các loại rau có tác dụng nhuận phế (làm ẩm đường hô hấp), sinh tân (hỗ trợ cơ thể tạo tân dịch), nhuận táo (giảm tình trạng khô) là cách đơn giản giúp hạn chế cảm giác khô họng và hỗ trợ bảo vệ đường hô hấp.

1. Các loại rau có tác dụng nhuận phế

1.1. Rau mồng tơi – Thanh nhiệt, nhuận táo

Theo Đông y, rau mồng tơi có tính hàn, vị chua ngọt, có tác dụng thanh nhiệt, lương huyết (làm mát huyết) và nhuận táo.

Rau mồng tơi chứa nhiều chất nhầy hòa tan, vitamin A, vitamin C và các chất chống oxy hóa, giúp làm dịu niêm mạc họng, đồng thời hỗ trợ giảm táo bón – tình trạng thường gặp khi cơ thể thiếu tân dịch.

Mồng tơi có thể chế biến thành nhiều món ăn quen thuộc như canh mồng tơi nấu cua, nấu tôm hoặc luộc.

Người có tỳ vị hư hàn, thường xuyên bị tiêu chảy không nên ăn quá nhiều.

Rau mồng tơi có tác dụng nhuận táo, hỗ trợ giảm cảm giác khô họng trong thời tiết hanh khô. Ảnh: AI.

1.2. Rau dền – Dưỡng âm, thanh nhiệt

Theo Đông y, rau dền có tác dụng thanh nhiệt, lương huyết, dưỡng âm và sinh tân. Loại rau này giàu vitamin C, beta-caroten, folate cùng nhiều khoáng chất, thích hợp bổ sung vào bữa ăn trong những ngày thời tiết hanh khô.

Rau dền có thể dùng để nấu canh với tôm, luộc hoặc nấu cháo. Đây là loại rau phù hợp với những người thường xuyên cảm thấy nóng trong, khô miệng hoặc táo bón nhẹ.

1.3. Cải bó xôi – Hỗ trợ sinh tân dịch

Cải bó xôi, còn gọi là rau bina, giàu vitamin A, C, E cùng nhiều chất chống oxy hóa.

Theo quan niệm Đông y, cải bó xôi có tác dụng dưỡng âm, sinh tân, nhuận táo và hỗ trợ thanh nhiệt. Có thể chế biến cải bó xôi thành các món như canh thịt băm, xào tỏi hoặc nấu súp.

Nên sử dụng ngay sau khi chế biến và tránh nấu quá lâu để hạn chế thất thoát vitamin.

1.4. Cần tây – Thanh nhiệt, hỗ trợ làm dịu cơ thể

Theo Đông y, cần tây có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, bình can. Loại rau này chứa nhiều nước, kali và các chất chống oxy hóa, góp phần bổ sung nước cho cơ thể trong thời điểm giao mùa.

Cần tây có thể dùng để xào với thịt bò hoặc nấu canh. Người huyết áp thấp hoặc tỳ vị hư hàn nên sử dụng với lượng vừa phải.

1.5. Cải thảo – Sinh tân, nhuận táo

Cải thảo có hàm lượng nước cao, đồng thời giàu vitamin C và chất xơ. Theo Đông y, cải thảo có tác dụng thanh nhiệt, sinh tân, nhuận táo, phù hợp với người thường bị khô họng, khô miệng khi thời tiết chuyển sang mùa Thu.

Có thể chế biến cải thảo thành canh thịt viên, xào nấm hoặc dùng trong các món lẩu. Không nên nấu quá lâu để hạn chế làm mất giá trị dinh dưỡng.

1.6. Rau ngót – Bổ sung vitamin, thanh nhiệt

Rau ngót có vị ngọt, tính mát, tác dụng thanh nhiệt, sinh tân và lợi tiểu. Đây cũng là nguồn cung cấp vitamin C, beta-caroten cùng nhiều khoáng chất, thích hợp sử dụng trong bữa ăn hằng ngày.

Canh rau ngót nấu thịt nạc là món ăn dễ tiêu hóa, vừa bổ sung rau xanh vừa cung cấp thêm nước cho cơ thể, phù hợp trong những ngày thời tiết hanh khô.

2. Chế độ ăn giúp giảm khô họng khi giao mùa

Ngoài việc bổ sung các loại rau có tác dụng nhuận phế, sinh tân, cần duy trì chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý để hạn chế tình trạng cơ thể mất nước, khô họng khi thời tiết thay đổi.

Người thường xuyên bị khô họng nên uống đủ nước trong ngày; bổ sung các loại quả như lê, nho, táo, thanh long trắng; hạn chế thực phẩm cay nóng, đồ nướng và chiên rán; không hút thuốc lá; ngủ đủ giấc và giữ ấm cơ thể khi thời tiết chuyển lạnh.

Nếu tình trạng khô họng kéo dài, kèm theo sốt, đau họng nhiều, khó nuốt hoặc ho trên 2 tuần, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân, không nên chỉ dựa vào việc điều chỉnh chế độ ăn.