Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên

Quang cảnh diễn đàn. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Sáng 6/11, tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, Cục Chăn nuôi và Thú y, Cục Môi trường, Hội Chăn nuôi Việt Nam tổ chức Diễn đàn “Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên”.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn phát biểu tại diễn đàn. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Diễn đàn được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến, thu hút khoảng 250 khách mời tại hội trường và 300 khách mời qua các điểm cầu, gồm đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, Ủy ban nhân dân các xã, hợp tác xã, chủ trang trại, người chăn nuôi cùng đông đảo doanh nghiệp chăn nuôi và xử lý môi trường.

Nội dung diễn đàn tập trung đánh giá thực trạng, nhận diện khó khăn và tìm kiếm giải pháp xử lý chất thải, giảm ô nhiễm, hướng tới phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững; qua đó, kết nối nhu cầu của cơ sở sản xuất với chính sách quản lý, tiến bộ kỹ thuật và công nghệ môi trường.

Việc tổ chức diễn đàn xuất phát từ yêu cầu thực tiễn khi Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đang thu hút nhiều dự án chăn nuôi tập trung, ứng dụng công nghệ cao, và trở thành thủ phủ chăn nuôi lớn nhất cả nước. Lợi thế đất đai, điều kiện sinh thái, nguồn phụ phẩm nông nghiệp và khả năng liên kết giữa cao nguyên với duyên hải mở ra dư địa phát triển các vùng sản xuất hàng hóa gắn với chế biến, tiêu thụ, xuất khẩu ngành hàng chăn nuôi.

Các đại biểu dự diễn đàn. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn cho biết: Việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường chọn tỉnh Đắk Lắk làm nơi tổ chức diễn đàn quy mô cấp vùng có ý nghĩa hết sức thiết thực. Lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh kỳ vọng thông qua diễn đàn này, các cơ quan quản lý ở Trung ương, các nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp cùng nhìn nhận thẳng thắn những điểm nghẽn về công nghệ xử lý chất thải, rác thải chăn nuôi cũng như những vướng mắc về cơ chế, chính sách ở cơ sở; từ đó hiến kế những giải pháp đột phá giúp tỉnh Đắk Lắk và các tỉnh khu vực Nam Trung Bộ-Tây Nguyên xây dựng thành công nền chăn nuôi xanh, tuần hoàn và hiện đại.

Đại diện Cục Chăn nuôi và Thú y báo cáo sự dịch chuyển trong chăn nuôi. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Về phía tỉnh Đắk Lắk, quan điểm nhất quán của lãnh đạo tỉnh là không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần. Phát triển chăn nuôi bắt buộc phải đi đôi với an toàn sinh học, kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao sinh kế bền vững cho người dân. Ủy ban nhân dân tỉnh cam kết sẽ lắng nghe, tiếp thu đầy đủ các kết quả của diễn đàn để cụ thể hóa vào Chương trình phát triển chăn nuôi của tỉnh giai đoạn 2026-2030; đồng thời luôn đồng hành, kiến tạo môi trường đầu tư minh bạch, bình đẳng và thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư, doanh nghiệp phát triển bền vững tại địa phương.

Sự phát triển nhanh chóng của ngành chăn nuôi đặt ra nhiều thách thức trong công tác xử lý, bảo vệ môi trường đối với tỉnh Đắk Lắk. (Ảnh: CỘNG TÁC VIÊN)

Theo báo cáo của Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên hiện có khoảng 468 trang trại chăn nuôi quy mô lớn. Số liệu năm 2025 cho thấy, tổng đàn bò của 6 tỉnh, thành phố trong khu vực đạt khoảng 2,2 triệu con, chiếm 37% tổng đàn cả nước; đàn lợn đạt khoảng 5 triệu con, chiếm 19% cả nước. Các tỉnh Gia Lai, Lâm Đồng và Đắk Lắk đều thuộc nhóm 10 địa phương có đàn lợn lớn nhất cả nước.

Là một trong những địa bàn thu hút đầu tư lớn của khu vực, Đắk Lắk có 66 dự án chăn nuôi được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Trong đó, 30 dự án đã hoàn thành, đi vào hoạt động, với tổng vốn đăng ký hơn 4.034 tỷ đồng. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, đến cuối tháng 10/2026, đàn lợn của tỉnh ước đạt hơn 1,25 triệu con, đàn gia cầm hơn 21,8 triệu con.

Đại diện Cục Môi trường báo cáo về giải pháp phát triển chăn nuôi bền vững gắn với bảo vệ môi trường khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Sự chuyển dịch sang chăn nuôi trang trại tập trung, quy mô công nghiệp góp phần nâng cao năng suất, chủ động nguồn giống, tạo việc làm và thúc đẩy liên kết sản xuất. Cùng với đó, lượng chất thải và nhu cầu sử dụng nước gia tăng, đặt ra yêu cầu cao hơn về kiểm soát ô nhiễm và phòng, chống dịch bệnh. Nếu không được thu gom, xử lý đồng bộ, nước thải, chất thải rắn, mùi hôi và khí thải có thể ảnh hưởng đến đất, nguồn nước và đời sống cộng đồng.

Từ những vấn đề đặt ra trên, diễn đàn đặt trọng tâm vào việc gắn phát triển chăn nuôi với an toàn sinh học, kiểm soát dịch bệnh, sử dụng hiệu quả tài nguyên và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Đặc biệt, quy mô sản xuất cần phù hợp với điều kiện đất đai, nguồn nước, sức chịu tải môi trường và nhu cầu thị trường.

Các tham luận, ý kiến phát biểu, kiến nghị, đề xuất tại diễn đàn tập trung đi sâu vào quy hoạch vùng chăn nuôi; công nghệ thu gom và xử lý chất thải, kiểm soát mùi, tiết kiệm nước, tái sử dụng nước sau xử lý và phát triển kinh tế tuần hoàn. Những vướng mắc về thủ tục môi trường, tiêu chí kỹ thuật, chi phí đầu tư và vận hành cũng được đưa ra trao đổi, tìm hướng tháo gỡ.

Theo Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hiệu quả bảo vệ môi trường cần được đánh giá qua quá trình vận hành thực tế. Chẳng hạn, việc tái sử dụng nước thải để tưới cây phải tính đến chất lượng nước, nhu cầu tưới, diện tích tiếp nhận và điều kiện mùa mưa, mùa khô, tránh gây quá tải cho đất hoặc phát tán chất ô nhiễm…

Các tham luận, ý kiến tại diễn đàn tập trung đi sâu vào các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường để phát triển chăn nuôi bền vững. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Để các giải pháp sát với nhu cầu thực tiễn, tại phiên đối thoại, thảo luận, các doanh nghiệp, hợp tác xã và người chăn nuôi đã nêu khó khăn, đề xuất, kiến nghị về công nghệ, tín dụng, quản trị trang trại và liên kết chuỗi giá trị…

Thông qua việc phối hợp tổ chức diễn đàn, Báo Nông nghiệp và Môi trường mong muốn phát huy vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và người chăn nuôi; đưa những vấn đề từ cơ sở đến bàn đối thoại, đồng thời chuyển tải chính sách, kiến thức và giải pháp kỹ thuật tới cộng đồng và cơ quan quản lý Nhà nước.

Cùng với hoạt động kết nối, công tác truyền thông về diễn đàn góp phần lan tỏa mô hình hiệu quả, nâng cao nhận thức về trách nhiệm môi trường và phản ánh những bất cập cần tháo gỡ. Đây là cơ sở thúc đẩy sự đồng thuận, hợp tác để chăn nuôi khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên nói riêng và Việt Nam nói chung phát triển an toàn, hiện đại, bảo vệ môi trường, nâng cao giá trị và bảo đảm sinh kế bền vững.