Thành lập thành phố Quảng Ninh: Phát huy lợi thế biển đảo, tạo cực tăng trưởng mới

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, sáng 12/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về việc thành lập thành phố Quảng Ninh nhằm tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Bảo đảm phát triển hài hòa, giữ gìn giá trị di sản

Tham gia thảo luận, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (đoàn Ninh Bình) bày tỏ tán thành cao với việc thành lập thành phố Quảng Ninh, với đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn.

 Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (đoàn Ninh Bình). Ảnh: Media Quốc hội.

Theo đại biểu, Quảng Ninh là địa phương hội tụ nhiều lợi thế đặc biệt, là tỉnh duy nhất có đường biên giới trên bộ và trên biển với Trung Quốc, sở hữu hệ thống cửa khẩu quốc tế Móng Cái, có bờ biển dài với trên 2.770 hòn đảo.

Vịnh Hạ Long là di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận 3 lần và được New7Wonders bình chọn là 1 trong 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới.

Với hạ tầng giao thông tương đối đồng bộ, hiện đại, Quảng Ninh cùng Hà Nội, Hải Phòng tạo thành tam giác động lực phía Bắc, là cực tăng trưởng chiến lược ở Đông Bắc, cửa ngõ giao thương, trung tâm kinh tế biển hiện đại tầm cỡ quốc tế và phên dậu vững chắc về quốc phòng, an ninh vùng Đông Bắc Tổ quốc.

Về kinh tế, Quảng Ninh có quy mô kinh tế tốp đầu cả nước.

Những điều kiện này đã hình thành nền tảng kinh tế, hạ tầng và mạng lưới đô thị đủ lớn để chuyển sang mô hình quản trị của thành phố.

Đại biểu cũng đề nghị bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn di tích, di sản với phát triển đô thị. Quảng Ninh có Vịnh Hạ Long là di sản thiên nhiên thế giới, đồng thời là lá phổi và thương hiệu du lịch quốc tế. Thành phố cần quản lý chặt quy hoạch, trật tự xây dựng, kiểm soát môi trường, giữ gìn, bảo tồn, phát huy các di tích, di sản và bản sắc văn hóa đặc sắc.

Về tổ chức bộ máy, đại biểu thống nhất trước mắt kế thừa tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức để bảo đảm hoạt động liên tục, không làm gián đoạn việc giải quyết công việc cho người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, việc giữ nguyên trạng chỉ nên là giải pháp chuyển tiếp. Thành phố cần sớm xây dựng lộ trình sắp xếp tổ chức, bố trí nhân lực theo vị trí việc làm và khối lượng nhiệm vụ; không tăng biên chế cơ học nhưng cũng không thể thiếu nhân lực quản lý đô thị, đất đai, xây dựng, môi trường và chuyển đổi số; chú trọng đào tạo, bồi dưỡng năng lực quản lý, phát triển đô thị gắn với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP.HCM) cũng đồng tình với việc thành lập thành phố Quảng Ninh.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM). Ảnh: Media Quốc hội.

Theo đại biểu Trần Hoàng Ngân, Quảng Ninh là trung tâm kinh tế biển hiện đại mang tầm quốc tế, trung tâm du lịch có thương hiệu với Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long. Quảng Ninh có bờ biển dài, nhiều cảng biển nước sâu, là cửa ngõ kết nối liên quốc gia và liên kết vùng.

Nếu có cơ chế tương thích, Quảng Ninh còn có thể phát triển mạnh hơn theo định hướng đô thị biển đảo, biên giới, di sản, trở thành hệ sinh thái đô thị xanh, văn minh, hiện đại và giàu bản sắc.

Đại biểu cũng lưu ý các vấn đề đô thị thường phát sinh như ùn tắc giao thông, nhà ở xã hội, quá tải bệnh viện, trường học, rác thải, nước thải, an ninh trật tự. Do đó, Quảng Ninh cần sớm rà soát, điều chỉnh quy hoạch với tiêu chí, tiêu chuẩn cao hơn, đặc biệt là quy hoạch kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, bảo đảm kết nối các động lực tăng trưởng.

Phát huy lợi thế biển, hoàn thiện hạ tầng và nguồn nhân lực

Cùng thảo luận, đại biểu Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội (đoàn Hà Nội) cho rằng, việc thành lập thành phố Quảng Ninh là sự thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, các kết luận của Bộ Chính trị và quyết định tại Hội nghị Trung ương 8 khóa XIII, phù hợp với các quy hoạch tổng thể, Quy hoạch không gian biển quốc gia và Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng.

Đại biểu Tạ Đình Thi (đoàn Hà Nội). Ảnh: Media Quốc hội.

Đại biểu cho rằng cần tập trung vào việc phát huy lợi thế biển đảo, biến Quảng Ninh thực sự trở thành cực tăng trưởng toàn diện của cả nước.

Theo đại biểu, lợi thế cạnh tranh đặc biệt của Quảng Ninh chính là không gian biển và hải đảo. Quảng Ninh có đường bờ biển dài hơn 250 km, diện tích mặt biển hơn 6.000 km², gần tương đương diện tích đất liền, cùng hơn 2.000 hòn đảo lớn, nhỏ, chiếm phần lớn số lượng đảo của cả nước.

Với các vịnh Hạ Long, Bái Tử Long và các danh thắng Cô Tô, Vân Đồn, Minh Châu, Trà Cổ, Quảng Ninh có lợi thế về địa chiến lược, chính trị, kinh tế, tự nhiên và điều kiện phát triển các ngành kinh tế biển mũi nhọn như kinh tế du lịch, di sản; kinh tế hàng hải và logistics; khai thác, phát huy thủy hải sản, phát triển thủy sản bền vững; năng lượng tái tạo và các ngành kinh tế biển mới như y dược biển, công nghệ sinh học biển; đồng thời phát triển văn hóa và con người biển với những giá trị đặc sắc.

Từ đó, đại biểu Tạ Đình Thi kiến nghị ba nhiệm vụ trọng tâm cần thực hiện ngay sau khi thành phố Quảng Ninh được thành lập và rà soát, tích hợp trong kế hoạch thực hiện Nghị quyết của Quốc hội.

Thứ nhất, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị biển, xây dựng bộ máy chính quyền đô thị tinh gọn, hiện đại, đủ năng lực quản lý tổng hợp không gian biển dựa trên dữ liệu số, quy hoạch và hệ sinh thái, theo tinh thần Nghị quyết 20 của Trung ương về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Trong đó, cần đặc biệt quan tâm hai đặc khu Vân Đồn và Cô Tô, có thể áp dụng ngay các cơ chế, chính sách đặc biệt đối với khu kinh tế đặc biệt được quy định tại Luật Phát triển đô thị.

Thứ hai, phát triển hạ tầng chiến lược đồng bộ, kết nối, tiếp tục hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông, năng lượng, hạ tầng số, nhất là các công trình đường bộ phục vụ phát triển kinh tế và bảo vệ chủ quyền biển đảo; hướng tới kết nối đường sắt, cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh và phát triển cửa khẩu thông minh Móng Cái.

Thứ ba, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Xây dựng cơ chế đặc thù để thu hút, trọng dụng nhân tài, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế biển hiện đại.