Tuổi trẻ S'tiêng lan tỏa bản sắc dân tộc trong nhịp sống hiện đại

Lễ cầu an của dân tộc S'tiêng được tái hiện sinh động giữa lòng Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam. (Ảnh: Phương Nguyễn)

Giữa nhịp sống hiện đại, bản sắc văn hóa dân tộc vẫn được gìn giữ và tiếp nối theo những cách rất riêng bởi giới trẻ. Tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, chuỗi hoạt động giới thiệu văn hóa S’tiêng không chỉ tái hiện đời sống truyền thống một cách sinh động, mà còn cho thấy sự nhập cuộc chủ động của người trẻ trong hành trình bảo tồn, lan tỏa giá trị văn hóa.

Từ việc “làm sống lại” các nghi lễ, nghệ thuật dân gian đến sáng tạo trong cách tiếp cận và quảng bá, tuổi trẻ S’tiêng đang góp phần kết nối quá khứ với hiện tại, cũng như tạo nền tảng để văn hóa dân tộc thích ứng, phát triển bền vững trong thời kỳ hội nhập.

Làm “sống lại” các giá trị truyền thống

Trong khuôn khổ chuỗi hoạt động “Tuổi trẻ với văn hóa truyền thống,” không gian văn hóa của đồng bào S’tiêng được tái hiện một cách toàn diện, mang đến cho công chúng những trải nghiệm chân thực về đời sống cộng đồng. Các hoạt động diễn ra trong hai ngày 21-22/3, đã tạo nên một không gian sinh hoạt sinh động, giàu bản sắc.

Nổi bật trong chuỗi hoạt động trên là việc tái hiện Lễ cầu phúc, cầu an đầu Xuân - một nghi lễ mang ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tinh thần của người S’tiêng. Không chỉ là lời cầu mong bình an, mùa màng thuận lợi, nghi lễ còn là dịp để cộng đồng củng cố sự gắn kết, khẳng định vai trò của già làng và các thiết chế truyền thống.

Các bạn trẻ hào hứng tham gia hoạt động văn hóa truyền thống của dân tộc S'tiêng. (Ảnh: Phương Nguyễn)

Thông qua việc duy trì đầy đủ các nghi thức, lễ vật và không gian tổ chức, những giá trị về niềm tin, đạo lý và cách ứng xử trong cộng đồng được tiếp nối một cách tự nhiên qua các thế hệ, trở thành “sợi dây” giữ cộng đồng không bị rời rạc trong bối cảnh biến đổi.

Bên cạnh đó, chương trình dân ca dân vũ “Xuân gọi từ buôn làng” kết hợp cùng trình diễn trang phục “Sắc màu thổ cẩm” mang đến một không gian nghệ thuật đậm chất S’tiêng. Những âm thanh cồng chiêng, điệu múa truyền thống không chỉ phản ánh đời sống tinh thần mà còn là phương thức lưu giữ ký ức cộng đồng, nơi con người gửi gắm tâm tư, tình cảm và mối quan hệ với thiên nhiên.

Các bộ trang phục thổ cẩm được cách tân cho thấy khả năng thích ứng linh hoạt của văn hóa - khi bản sắc được làm mới nhưng vẫn giữ được tinh thần cốt lõi, giúp văn hóa tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay thay vì chỉ tồn tại trong quá khứ.

Nghề đan truyền thống của dân tộc S' tiêng được thế hệ trẻ tiếp thu. (Ảnh: Phương Nguyễn)

Không gian trưng bày và trải nghiệm nghề truyền thống như dệt thổ cẩm, đan lát cũng góp phần làm rõ chiều sâu đời sống của người S’tiêng. Đây không chỉ là những nghề phục vụ sinh hoạt mà còn chứa đựng tri thức bản địa, kinh nghiệm lao động và cách tổ chức xã hội được tích lũy qua nhiều thế hệ.

Bên cạnh đó, việc duy trì và giới thiệu các nghề này không chỉ giúp bảo tồn kỹ năng, mà còn giữ lại những giá trị gắn với căn tính cộng đồng, tạo nền tảng để văn hóa tiếp tục được kế thừa và phát triển trong điều kiện mới.

Như vậy, không chỉ tiếp nhận những giá trị được trao lại, thế hệ trẻ dân tộc S’tiêng hôm nay đang chủ động tham gia, thực hành và lan tỏa bản sắc của chính mình trong đời sống hiện đại. Họ không đứng ngoài quá trình bảo tồn, mà trở thành lực lượng trực tiếp góp phần giữ gìn và làm sống lại các giá trị truyền thống trong những điều kiện mới.

Góp phần xây dựng một nền văn hóa tiên tiến

Là một trong những người trẻ tích cực tham gia hoạt động, Điểu Khánh Phạm (18 tuổi, dân tộc S’tiêng) chia sẻ niềm vui và tự hào khi được góp mặt trong chương trình, trực tiếp giới thiệu văn hóa của dân tộc mình tới du khách. Với Phạm, đây không chỉ là một trải nghiệm mà còn là trách nhiệm.

“Em ý thức rất rõ rằng nếu không có sự tiếp nối qua các thế hệ, những giá trị truyền thống ấy sẽ dần mai một theo thời gian. Là một người trẻ, em muốn góp phần tạo nên sức sống bền bỉ của những giá trị ấy trong đời sống hiện đại,” chàng trai trẻ Điểu Khánh Phạm chia sẻ.

Điểu Khánh Phạm biểu diễn cồng chiêng cùng cộng đồng dân tộc S'tiêng. (Ảnh: Phương Nguyễn)

Từ nhận thức trên, Điểu Khánh Phạm chủ động học hỏi và tham gia vào các hoạt động truyền thống như đánh cồng chiêng, nấu cơm lam, tìm hiểu về lễ hội và tập tục của dân tộc. Không chỉ dừng lại ở việc học, chàng thanh niên 18 tuổi còn tham gia hỗ trợ các nghệ nhân, người lớn trong việc hướng dẫn lại cho các em nhỏ, góp phần duy trì sự kế thừa trong cộng đồng.

Việc sử dụng mạng xã hội và các phương tiện hiện đại để chia sẻ hình ảnh, câu chuyện về văn hóa S’tiêng cũng là cách mà những người trẻ như Phạm đang từng bước đưa bản sắc dân tộc đến gần hơn với đông đảo công chúng.

Thế hệ trẻ S’tiêng ngày nay không chỉ tiếp nhận mà còn chủ động đổi mới cách tiếp cận văn hóa truyền thống. Từ việc học nghề dệt, sử dụng nhạc cụ dân gian đến tham gia các hoạt động giao lưu, quảng bá, người trẻ đang góp phần giúp các giá trị truyền thống tiếp tục tồn tại trong đời sống hiện đại. Quan trọng hơn, đó là sự chuyển biến trong nhận thức – từ việc được truyền lại sang tự ý thức gìn giữ.

Theo ông Nguyễn Hồng Thái, Phó Giám đốc Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, thời gian qua, công tác truyền dạy văn hóa truyền thống giữa các thế hệ trong cộng đồng đã ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực.

Không chỉ dừng lại ở lực lượng người cao tuổi hay trung niên, ngày càng có nhiều thanh niên và cả các em thiếu nhi chủ động tham gia vào các hoạt động gìn giữ và thực hành văn hóa. “Đây được xem là tín hiệu đáng mừng, cho thấy sự tiếp nối liên tục giữa các thế hệ, góp phần quan trọng trong việc bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống của mỗi dân tộc, cả tại địa phương lẫn khi tham gia các hoạt động tại làng,” ông Thái chia sẻ.

Ông Nguyễn Hồng Thái, Phó Giám đốc Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam tham dự hoạt động cùng đồng bào S'tiêng. (Ảnh: Phương Nguyễn)

Ông Thái cũng nhấn mạnh, không chỉ riêng người trẻ S’tiêng, thế hệ trẻ Việt Nam nói chung ngày nay cũng đang ngày càng thể hiện vai trò quan trọng trong việc duy trì và phát huy các giá trị truyền thống dân tộc.

Thông qua việc tìm hiểu lịch sử, gìn giữ phong tục, sáng tạo trong cách tiếp cận văn hóa và tận dụng các nền tảng hiện đại để lan tỏa, người trẻ đang góp phần đưa bản sắc dân tộc trở thành nguồn lực nội sinh cho phát triển.

Quan trọng hơn, khi truyền thống được tiếp nối bởi chính thế hệ kế cận, đó không chỉ là sự bảo tồn mà còn là nền tảng để xây dựng một nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc./.

(Vietnam+)