Vì sao Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất '1 luật sửa 10 luật'?

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất luật sửa đổi 10 luật cùng lúc để thúc đẩy phát triển. (Ảnh: Hoài Nam/Vietnam+)

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có Tờ trình gửi Chính phủ về việc bổ sung dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường vào Chương trình lập pháp năm 2026 của Quốc hội.

Đáng chú ý, cơ quan này đề xuất Chính phủ báo cáo, đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép trình Quốc hội thông qua dự án luật trên tại một kỳ họp (Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI) theo trình tự, thủ tục rút gọn và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027.

Phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus (Thông tấn xã Việt Nam) đã có cuộc phỏng vấn ông Phan Tuấn Hùng - Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xoay quanh việc bổ sung dự án luật trên.

Xây dựng 10 dự án luật riêng lẻ là không khả thi

- Đầu tiên, xin ông cho biết vì sao Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất “một luật sửa nhiều luật” thay vì sửa đổi riêng lẻ từng luật như trước đây?

Vụ trưởng Phan Tuấn Hùng: Thực hiện Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.19/NQ-CP ngày 18/5/2026 của Chính phủ về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Trong đó, Nghị quyết số 66.19/NQ-CP đã điều chỉnh quy định của 13 luật, gồm: Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật; Luật Trồng trọt; Luật Chăn nuôi; Luật Thú y; Luật Thủy sản; Luật Thủy lợi; Luật Đê điều; Luật Tài nguyên nước; Luật Khí tượng thủy văn; Luật Địa chất và khoáng sản; Luật Đất đai; Luật Bảo vệ môi trường; Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo.

Đơn giản hóa điều kiện kinh doanh. Ảnh minh họa. (Nguồn ảnh: TTXVN)

Đáng chú ý, theo Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật và Nghị quyết số 66.19/NQ-CP, Chính phủ phải trình Quốc hội ban hành luật để sửa đổi, bổ sung các quy định được điều chỉnh của 13 luật nêu trên, bảo đảm có hiệu lực thi hành trước ngày 1/3/2027. Đến nay, theo kế hoạch của cấp có thẩm quyền, 3/13 luật nêu trên đã được chuẩn bị, trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI gồm: Dự án Luật Đất đai (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường; dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi).

Đối với 10 luật còn lại, thời gian từ nay đến ngày 1/3/2027 còn rất ngắn, chỉ còn 1 kỳ họp của Quốc hội, nên việc xây dựng 10 dự án luật riêng lẻ là không khả thi. Mặt khác, một số luật chỉ sửa đổi một số điều khoản, nên nếu xây dựng thành một số dự án luật riêng lẻ sẽ không phù hợp, không cần thiết.

Do vậy, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép xây dựng, bổ sung dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường vào Chương trình lập pháp năm 2026 của Quốc hội theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Việc xây dựng, bổ sung dự án luật nêu trên là phù hợp với Kết luận 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị; phù hợp với thực tiễn, yêu cầu cấp bách và bảo đảm các quy định sửa đổi, bổ sung của 10 luật trên có hiệu lực trước ngày 1/3/2027 theo quy định của Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị quyết số 66.19/NQ-CP của Chính phủ.

Tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, cắt giảm chi phí tuân thủ, góp phần thúc đẩy tăng trưởng “2 con số” của đất nước. (Nguồn ảnh: TTXVN)

Góp phần thúc đẩy tăng trưởng “2 con số”

- Vậy việc sửa đổi đồng bộ các quy định liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong nhiều lĩnh vực của ngành nông nghiệp và môi trường lần này, sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn hay những bất cập, “điểm nghẽn” cụ thể nào cho người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý, thưa ông?

Vụ trưởng Phan Tuấn Hùng: Dự án luật lần này đề xuất bãi bỏ 31 thủ tục hành chính, 14 điều kiện kinh doanh không cần thiết, đồng thời đơn giản hóa một số thủ tục hành chính của 8 lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của bộ để khơi thông điểm nghẽn, nguồn lực cho phát triển; tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, cắt giảm chi phí tuân thủ, góp phần thúc đẩy tăng trưởng “2 con số” của đất nước.

Đơn cử với lĩnh vực chăn nuôi và thú y sẽ bãi bỏ 7 thủ tục hành chính (như nhập khẩu đực giống, tinh phôi giống gia súc; công bố thông tin sản phẩm thức ăn bổ sung sản xuất trong nước; công bố thông tin sản phẩm thức ăn bổ sung nhập khẩu; công bố lại thông tin sản phẩm thức ăn bổ sung; cấp lại Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi đối với chăn nuôi trang trại quy mô lớn,...); đồng thời bãi bỏ 3 điều kiện kinh doanh gồm: Các điều kiện kinh doanh về kinh doanh dịch vụ khảo nghiệm thức ăn chăn nuôi; các điều kiện kinh doanh về kinh doanh dịch vụ khảo nghiệm giống vật nuôi; các điều kiện kinh doanh về mua bán, nhập khẩu thức ăn chăn nuôi.

Với lĩnh vực thủy sản và kiểm ngư, dự án luật bãi bỏ 5 thủ tục hành chính như cấp, cấp lại, thu hồi giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện đóng mới, cải hoán tàu cá; khảo nghiệm thức ăn thủy sản, sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản; khảo nghiệm giống thủy sản. Bãi bỏ 4 điều kiện kinh doanh gồm các điều kiện kinh doanh của cơ sở mua bán, nhập khẩu thức ăn thủy sản, sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản; cơ sở khảo nghiệm thức ăn thủy sản, sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản; cơ sở đóng mới, cải hoán tàu cá; cơ sở khảo nghiệm giống thủy sản.

Đơn giản hóa 2 thủ tục hành chính về phương án điều chỉnh quy trình vận hành liên hồ chứa; điều chỉnh cục bộ quy trình vận hành liên hồ chứa. Ảnh minh họa. (Nguồn: Vietnam+)

Trong lĩnh vực tài nguyên nước, bãi bỏ 3 thủ tục hành chính liên quan đến giấy phép thăm dò nước dưới đất; bãi bỏ 2 điều kiện kinh doanh (điều kiện kinh doanh về kinh doanh dịch vụ hỗ trợ ra quyết định điều hòa, phân phối tài nguyên nước; dịch vụ ra quyết định vận hành hồ chứa, liên hồ chứa); đơn giản hóa 2 thủ tục hành chính gồm phương án điều chỉnh quy trình vận hành liên hồ chứa; điều chỉnh cục bộ quy trình vận hành liên hồ chứa.

Cùng với đó, dự án luật cũng đề xuất bãi bỏ 4 thủ tục hành chính đối với lĩnh vực biển và hải đảo như gia hạn Giấy phép nhận chìm ở biển (cấp trung ương và cấp tỉnh), gia hạn Quyết định cấp phép nghiên cứu khoa học (cấp trung ương và cấp tỉnh); lĩnh vực thủy lợi bãi bỏ thủ tục cấp lại giấy phép cho các hoạt động trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi; lĩnh vực đê điều và phòng chống thiên tai cũng bãi bỏ quy định lấy ý kiến của bộ về nội dung đảm bảo thoát lũ, an toàn đê điều của dự án đầu tư xây dựng ở bãi sông, bãi nổi hoặc cù lao nơi chưa có công trình xây dựng…

Thúc đẩy tăng trưởng “2 con số” của đất nước. (Nguồn ảnh: TTXVN)

Bảo đảm đúng tiến độ, có hiệu lực trước 1/3/2027

- Trong bối cảnh Trung ương đẩy mạnh phân quyền cho địa phương, hướng tới mọi quyết sách gần với đời sống và nhân dân, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề xuất phân quyền như thế nào trong dự án luật lần này, thưa ông?

Vụ trưởng Phan Tuấn Hùng: Thực hiện chủ trương phân quyền, phân cấp của Trung ương, Chính phủ, dự án luật này đã đề xuất phân quyền 24 thẩm quyền đối với 3 lĩnh vực (trồng trọt và bảo vệ thực vật; chăn nuôi và thú y; địa chất và khoáng sản) của Bộ trưởng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện.

Theo đó, với lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật sẽ phân quyền thẩm quyền kiểm tra nhà nước về chất lượng thuốc bảo vệ thực vật nhập khẩu.

Đối với lĩnh vực chăn nuôi và thú y, phân quyền thẩm quyền chấp thuận trao đổi quốc tế nguồn gen giống vật nuôi có trong danh mục giống vật nuôi cấm xuất khẩu để phục vụ nghiên cứu khoa học, triển lãm, quảng cáo; thẩm quyền chấp thuận trao đổi quốc tế nguồn gen giống vật nuôi quý, hiếm của Việt Nam cho bên thứ ba; thẩm quyền cấp giấy vận chuyển mẫu bệnh phẩm thủy sản; thẩm quyền đăng ký vận chuyển mẫu bệnh phẩm thủy sản; thẩm quyền giải quyết đăng ký, cấp giấy chứng nhận kiểm dịch động vật trên cạn tham gia hội chợ, triển lãm, thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật; sản phẩm động vật trên cạn tham gia hội chợ, triển lãm…

Trong lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật, dự án luật phân quyền thẩm quyền kiểm tra nhà nước về chất lượng thuốc bảo vệ thực vật nhập khẩu của Bộ trưởng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện. Ảnh minh họa. (Nguồn ảnh: TTXVN)

Trong lĩnh vực địa chất và khoáng sản, phân quyền thẩm quyền cấp lại, gia hạn, điều chỉnh, chấp thuận trả lại giấy phép thăm dò khoáng sản; quyết định đóng cửa mỏ khoáng sản; chấp thuận thăm dò, khai thác khoáng sản tại khu vực cấm hoạt động khoáng sản, khu vực tạm thời cấm hoạt động khoáng sản; chấp thuận thăm dò bổ sung để nâng cấp tài nguyên, trữ lượng khoáng sản; chấp thuận thay đổi nội dung đề án thăm dò khoáng sản, xác định trữ lượng khoáng sản đi kèm; chấp thuận bổ sung khối lượng công tác thăm dò khi giấy phép thăm dò khoáng sản đã hết thời hạn…

- Dự án luật lần này được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn. Theo ông, cơ chế này sẽ giúp đẩy nhanh quá trình cải cách thể chế ra sao và liệu có bảo đảm chất lượng cũng như tính khả thi của các quy định sau khi ban hành?

Vụ trưởng Phan Tuấn Hùng: Theo Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội, việc xây dựng dự án luật này được thực hiện theo trình tự, thủ tục rút gọn. Quy trình này sẽ giúp cho cơ quan chủ trì soạn thảo đẩy nhanh tiến độ xây dựng, trình Quốc hội bảo đảm đúng tiến độ, bảo đảm các quy định sửa đổi, bổ sung của 10 luật có hiệu lực trước ngày 1/3/2027.

Mặt khác, Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP của Chính phủ đã có hiệu lực thi hành từ ngày 18/5/2026. Theo đó, một số quy định của 10 luật dự kiến sửa đổi, bổ sung trong dự án Luật này đã được điều chỉnh, thực hiện từ ngày 18/5/2026. Một số quy định phân quyền giải quyết thủ tục hành chính cũng sẽ được thực hiện từ ngày 1/7, 1/8 và 1/9 năm nay.

Do vậy, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc bảo chất lượng, khả thi của các quy định sửa đổi, bổ sung sau khi ban hành là có thể yên tâm bởi các quy định dự kiến được sửa đổi, bổ sung đã có thời gian thực hiện, áp dụng trên thực tế một thời gian trước đó. Trường hợp chưa phù hợp, chưa khả thi (nếu có) sẽ được xử lý, điều chỉnh kịp thời trong dự án luật này.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường hiện trực tiếp giải quyết khoảng 25% tổng số thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của bộ; khoảng 75% thủ tục hành chính lĩnh vực nông nghiệp và môi trường đã được phân quyền, phân cấp cho chính quyền địa phương. (Nguồn ảnh: TTXVN)

- Vậy để luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có các phương án chuẩn bị thế nào?

Vụ trưởng Phan Tuấn Hùng: Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, bên cạnh chuẩn bị, trình dự án luật này lên Chính phủ, Quốc hội theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, bộ cũng chuẩn bị dự thảo các văn bản quy định chi tiết luật này để trình cùng với dự án luật.

Hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành kế hoạch và chỉ đạo các đơn vị chuyên môn chuẩn bị sẵn sàng các dự thảo văn bản quy định chi tiết, văn bản hợp nhất theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Theo chúng tôi, điều này là cần thiết, bảo đảm khi luật được thông qua, có hiệu lực thì các văn bản quy định chi tiết có hiệu lực đồng thời, tránh việc luật có hiệu lực nhưng phải chờ văn bản quy định chi tiết ban hành, tránh các khoảng trống pháp lý do việc chậm ban hành văn bản quy định chi tiết./.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế về du lịch sinh thái, cảnh quan, dịch vụ môi trường và các giá trị đa dạng sinh học của rừng. (Ảnh: Quốc Khánh/TTXVN)