Xây dựng thị trường gỗ nội địa hợp pháp, chất lượng và bền vững

Xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đạt khoảng 17,2 tỷ USD trong năm 2025. (Ảnh: Báo Nông nghiệp và Môi trường)

Ngày 2/10, Tổ chức Forest Trends phối hợp Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ Thành phố Hồ Chí Minh (HAWA) và Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST) tổ chức hội thảo “Xây dựng thị trường gỗ nội địa hợp pháp, chất lượng và bền vững”.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2025, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đạt khoảng 17,2 tỷ USD. Trong 9 tháng năm 2026, giá trị xuất khẩu ước đạt gần 13,43 tỷ USD, tăng 7,3% so với cùng kỳ năm 2025. Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất, chiếm 50,1% thị phần, tiếp đến là Trung Quốc và Nhật Bản.

Kết quả này cho thấy năng lực sản xuất và khả năng đáp ứng các yêu cầu của thị trường quốc tế của doanh nghiệp gỗ Việt Nam. Tuy nhiên, bên cạnh việc mở rộng thị trường xuất khẩu, phát triển thị trường trong nước vẫn là vấn đề cần được quan tâm đúng mức.

Theo ông Ngô Sỹ Hoài, Tổng Thư ký VIFOREST, trong khoảng 15 năm qua, phần lớn các cuộc thảo luận về cơ chế, chính sách của ngành gỗ tập trung vào thị trường xuất khẩu, trong khi thị trường nội địa chưa nhận được sự quan tâm tương xứng.

Ông Hoài cho rằng, việc thị trường nội địa ngày càng được đề cập nhiều hơn trong các cuộc thảo luận cho thấy nhận thức về vai trò của thị trường trong nước đối với ngành gỗ đang có những chuyển biến tích cực.

Tuy nhiên, thay đổi nhận thức mới chỉ là bước đầu. Thị trường nội địa hiện còn thiếu thông tin về quy mô, cơ cấu nhu cầu, nguồn nguyên liệu, sản phẩm, hệ thống phân phối và phương thức vận hành. Một số doanh nghiệp đã chủ động thử nghiệm các mô hình phát triển thị trường, nhưng sự liên kết giữa doanh nghiệp, hiệp hội và cơ quan quản lý vẫn chưa đủ mạnh.

Ông Tô Xuân Phúc, Giám đốc Chương trình Chính sách thương mại lâm sản, Tổ chức Forest Trends, cho rằng phát triển thị trường gỗ nội địa cần được triển khai song song theo hai hướng: xây dựng chính sách, tiêu chuẩn và tổ chức thực hiện các mô hình thực tế. Thông qua các mô hình thí điểm, ngành gỗ có thể bổ sung dữ liệu, tích lũy kinh nghiệm, từ đó xây dựng chính sách phù hợp hơn với thực tiễn.

Theo ông Tô Xuân Phúc, ngành gỗ Việt Nam đã chứng minh được năng lực trên thị trường quốc tế. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để những chuẩn mực về chất lượng, nguồn gốc và tính bền vững đã giúp sản phẩm gỗ Việt Nam chinh phục thị trường quốc tế được áp dụng ngày càng đầy đủ tại thị trường trong nước.

Phát triển thị trường nội địa không chỉ nhằm mở rộng đầu ra cho sản phẩm gỗ mà còn tạo động lực để doanh nghiệp hiểu rõ hơn nhu cầu của người tiêu dùng trong nước, nâng cao giá trị sản phẩm và hướng tới phát triển bền vững.

Các chuyên gia, doanh nghiệp nhận định, trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu ngày càng đòi hỏi cao về tiêu chuẩn và khả năng đáp ứng yêu cầu của từng thị trường, phát triển thị trường nội địa cần được ngành gỗ quan tâm, đầu tư bài bản hơn. Việc xây dựng thị trường gỗ trong nước theo hướng hợp pháp, chất lượng và bền vững sẽ góp phần đa dạng hóa đầu ra, tạo thêm động lực phát triển cho doanh nghiệp và toàn ngành.