Đề xuất phân cấp một số thủ tục tổ chức, phát triển thị trường carbon xuống địa phương

Các loại hình dự án tin chỉ carbon được triển khai trực tiếp tại địa phương gắn với các nguồn phát thải và diện tích hấp thụ khí nhà kính phân bố thuộc phạm vi quản lý của địa phương (Ảnh minh họa). Ảnh:Vanza

Đề xuất này được Bộ Nông nghiệp và Môi trường đưa ra trong dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP ngày 07 tháng 01 năm 2022 của Chính phủ quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 119/2025/NĐ-CP, Nghị định số 83/2026/NĐ-CP và Nghị định số 112/2026/NĐ-CP.

SỐ LƯỢNG DỰ ÁN TÍN CHỈ CARBON ĐĂNG KÝ THEO CÁC CƠ CHẾ DỰ BÁO SẼ GIA TĂNG MẠNH

Qua quá trình triển khai thi hành các quy định này, công tác quản lý nhà nước về biến đổi khí hậu đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý về quản lý giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tổ chức, phát triển thị trường carbon.

Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, thẩm quyền phê duyệt đăng ký và cấp tín chỉ cho dự án tín chỉ carbon chủ yếu tập trung tại cơ quan trung ương. Trong thời gian tới, cùng với việc triển khai các mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và phát triển thị trường carbon trong nước, số lượng dự án tín chỉ carbon đăng ký theo các cơ chế (bao gồm cả cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon trong nước) dự báo sẽ gia tăng mạnh mẽ.

Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng loại hình dự án này được triển khai trực tiếp trên địa bàn các tỉnh, thành phố gắn với các nguồn phát thải và diện tích hấp thụ khí nhà kính phân bố thuộc phạm vi quản lý của địa phương.

Theo tờ trình dự thảo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND cấp tỉnh với vai trò là cơ quan quản lý trực tiếp trên địa bàn có đầy đủ khả năng kiểm tra, xác minh tính xác thực của thông tin, dữ liệu dự án, tổ chức giám sát thực địa và thực hiện công tác hậu kiểm theo quy định của pháp luật.

Do đó, việc phân cấp thẩm quyền giải quyết các thủ tục hành chính về dự án tín chỉ carbon cho UBND cấp tỉnh là giải pháp phù hợp với thực tiễn.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường phân tích phương án phân cấp này sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, giảm tải áp lực cho cơ quan trung ương, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp; vừa bảo đảm tính thống nhất, toàn vẹn của thị trường carbon thông qua việc duy trì chặt chẽ các quy chuẩn về đo đạc, báo cáo, thẩm định do các bộ quản lý công bố, công khai, minh bạch và đáp ứng các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu.

ĐỀ XUẤT PHÂN CẤP MỘT SỐ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH LIÊN QUAN PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG CARBON

Dự thảo Nghị định đã đề xuất thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND cấp tỉnh thông qua giải pháp công nghệ số.

Theo đó, toàn bộ kết quả giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến lĩnh vực biến đổi khí hậu sau phân cấp bao gồm tạo tài khoản đăng ký và toàn bộ chu trình quản lý dự án theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon trong nước sẽ được rà soát để ghi nhận trực tiếp vào Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon. Quy trình nhằm hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về tín chỉ các-bon được đầy đủ, tập trung và thống nhất.

Trong mô hình này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm quản trị hạ tầng kỹ thuật nền tảng để bảo đảm tính đồng bộ dữ liệu trên toàn quốc, trong khi các địa phương được phân quyền và tạo tài khoản quản trị chức năng để thực hiện tác nghiệp hành chính và cập nhật kết quả giải quyết thủ tục hành chính liên quan lên hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Cơ chế trên vẫn đảm bảo giúp Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo dõi thông suốt dòng luân chuyển, kiểm soát nguồn gốc tín chỉ carbon trước khi đưa vào giao dịch trên thị trường trong nước, giám sát thực hiện Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC), tạo căn cứ xem xét chấp thuận chuyển giao quốc tế tín chỉ carbon và bảo vệ an toàn an ninh dữ liệu quốc gia.

Trên cơ sở đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã rà soát và đề xuất phân cấp một số thủ tục hành chính liên quan đến tổ chức và phát triển thị trường carbon từ trung ương xuống địa phương.

Cụ thể, dự thảo Nghị định đề xuất chuyển giao thẩm quyền đăng ký tài khoản trên Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính từ Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh đối với các tổ chức tham gia chương trình, dự án bù trừ tín chỉ carbon trong nước; giúp giảm thời gian, chi phí di chuyển; qua đó, giúp tối ưu hóa hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các thủ tục hành chính này đều được quy định tại Nghị định số 06/2022/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 119/2025/NĐ-CP, Nghị định số 83/2026/NĐ-CP, Nghị định số 112/2026/NĐ-CP và đã được điều chỉnh bởi Nghị quyết số 17/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026 của Chính phủ về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Riêng đối với lĩnh vực lâm nghiệp, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm phân bổ mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính do quốc gia tự quyết định lĩnh vực lâm nghiệp cho các chủ rừng, tổ chức được giao trách nhiệm quản lý rừng trên địa bàn và quản lý, thực hiện đóng góp NDC tại địa phương.

Trong dự thảo tờ trình, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng nếu giao Chủ tịch UBND cấp tỉnh cấp tín chỉ carbon rừng cho phần diện tích rừng thuộc địa phương khác sẽ gây khó khăn cho việc quản lý, giám sát và đảm bảo việc thực hiện đóng góp NDC của từng địa phương.

Do đó, tại Nghị định số 180/2026/NĐ-CP của Chính phủ về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng, thẩm quyền phê duyệt đăng ký, điều chỉnh, hủy đăng ký dự án carbon rừng; cấp tín chỉ carbon rừng đã được quy định. Cụ thể, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt đăng ký, điều chỉnh, hủy đăng ký đối với dự án carbon rừng có diện tích rừng thuộc phạm vi hành chính từ 02 tỉnh, thành phố trở lên; Chủ tịch UBND cấp tỉnh phê duyệt đăng ký, điều chỉnh, hủy đăng ký đối với dự án carbon rừng có diện tích rừng thuộc phạm vi hành chính của tỉnh, thành phố.