Hà Nội: Bước chuyển từ xử lý tình huống sang giải pháp đồng bộ chống ngập úng

Bổ sung năng lực tiêu thoát nước

Trong thời gian ngắn, tại TP Hà Nội, nhiều công trình khẩn cấp, dự án chống úng ngập cục bộ đã được hoàn thành hoặc cơ bản hoàn thành, khẩn trương tiếp nhận, bàn giao và đưa vào vận hành trong mùa mưa năm 2026, bước đầu phát huy hiệu quả tại nhiều khu vực trọng điểm.

Các công trình hoàn thành đã bổ sung khoảng 83ha hồ điều hòa, tăng thêm sức chứa 3,4 triệu mét khối dung tích điều tiết cho hệ thống thoát nước.

Ông Nguyễn Đức Hưng, Giám đốc Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật TP Hà Nội cho biết, TP đã tập trung triển khai 10 dự án đầu tư xây dựng công trình khẩn cấp, gồm 5 dự án về hệ thống và 5 dự án hồ điều hòa.

Các dự án được giao cho Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật TP và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp TP làm chủ đầu tư.

Đối với các công trình do Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật TP Hà Nội triển khai, được tập trung vào bốn nhóm giải pháp chính: Cải tạo, nâng công suất các trạm bơm hiện có, bổ sung trạm bơm dã chiến và xây dựng các tuyến cống, rãnh thoát nước dọc Đại lộ Thăng Long.

Xây dựng, cải tạo hệ thống thoát nước tại các khu đô thị Resco, Ecohome, Tây Hồ Tây, Ngoại giao đoàn, Ciputra và các khu vực Võ Chí Công, Long Biên, Đông Anh, Gia Lâm.

Bổ sung trạm bơm hồ, bể điều tiết và các tuyến ống thoát nước thuộc lưu vực Tô Lịch, Tả Nhuệ. Đồng thời triển khai Dự án đầu tư xây dựng chống úng ngập cục bộ khu vực nội đô.

Theo ông Hưng, thông qua các dự án, hệ thống thoát nước được bổ sung tổng công suất bơm khoảng 33,08m³/s, trong đó có 4 trạm bơm tại khu vực Đại lộ Thăng Long; 19 hồ điều hòa được bổ sung hệ thống bơm, khai thác thêm khoảng 1,4 triệu mét khối dung tích tham gia điều tiết.

Đồng thời, hơn 10,5km cống thoát nước lắp đặt bổ sung và 2 bể điều tiết ngầm tại chợ Hàng Da, gầm chui xe lửa Bắc Đuống với tổng dung tích khoảng 4.300m³ đã được hoàn thành.

Việc đưa các hạng mục vào vận hành đồng bộ đã nâng cao năng lực lưu giữ, điều tiết và tiêu thoát nước, tăng khả năng ứng phó với mưa lớn, đồng thời phát huy hiệu quả của hệ thống hiện có.

Song song với các công trình do Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật TP Hà Nội thực hiện, 7 dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp TP Hà Nội làm chủ đầu tư cũng đã cơ bản hoàn thành các hạng mục chính phục vụ tiêu thoát nước và được đưa vào khai thác theo kế hoạch.

Bao gồm, cải tạo tuyến hạ lưu Kim Ngưu kết nối sông Tô Lịch với Trạm bơm Yên Sở; Cải tạo tuyến kênh Thụy Phương xử lý khẩn cấp bổ cập nước sông Tô Lịch và tăng cường giải quyết úng ngập cục bộ khu vực Resco, Ecohome, Đoàn ngoại giao, Tây hồ Tây, Ciputra và lân cận; xây dựng, hồ điều hòa Thụy Phương, Phú Đô, Yên Nghĩa 1 và 2, Đồng Bông 2 và các hạng mục hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.

Các công trình hoàn thành đã bổ sung khoảng 83ha hồ điều hòa, tăng thêm sức chứa 3,4 triệu mét khối dung tích điều tiết cho hệ thống thoát nước, tăng cường khả năng thoát nước và dẫn nước lưu vực sông Tô Lịch, sông Nhuệ về trạm bơm Yên Sở góp phần tăng khả năng lưu giữ nước mưa, giảm tải cho các tuyến cống và trạm bơm đầu mối, nâng cao năng lực tiêu thoát nước.

Hiệu quả qua các trận mưa lớn

Ông Nguyễn Đức Hưng cũng cho biết, qua các trận mưa đầu mùa năm 2026, nhiều khu vực ghi nhận tổng lượng mưa trên 100 mm.

Đặc biệt, trong trận mưa ngày 28/7, tổng lượng mưa tại một số nơi đạt mức cao như Phú Thượng 195,1mm, Hai Bà Trưng 150,8mm, Gia Lâm 137mm, Phúc Lợi 113,6mm, Bồ Đề 102,9mm và Ba Đình 102,2mm.

Nhiều vị trí vốn là điểm đen ngập úng của những năm trước, nay đã nhanh chóng rút nước sau những cơn mưa lớn.

Qua theo dõi tại các khu vực được đầu tư, việc đưa các công trình vào vận hành đã bước đầu phát huy hiệu quả; 34/71 điểm trong danh mục đã cơ bản được kiểm soát.

Một số điểm từng có thời gian úng ngập kéo dài từ 2 – 8 giờ trong năm 2025, qua các trận mưa đầu mùa năm 2026 không phát sinh úng ngập, như Đại lộ Thăng Long, Ngoại giao đoàn, Tây Hồ Tây, Kẻ Vẽ, Đông Thắng, Ecohome, Tôn Đản, Dương Đình Nghệ – Phạm Hùng, Nguyễn Trãi, Quan Nhân, Cự Lộc, Lương Thế Vinh - Tố Hữu.

Tại một số khu vực khác như Sân vận động Mỹ Đình, ngã năm Bà Triệu – Nguyễn Du – Hồ Xuân Hương, phố Đinh Tiên Hoàng, Phùng Hưng, Phan Bội Châu – Lý Thường Kiệt và ngõ 165 Thái Hà, năng lực thoát nước đã được cải thiện.

Tình trạng úng ngập không phát sinh hoặc chỉ xuất hiện cục bộ trong thời gian ngắn khi lượng mưa tập trung vượt quá khả năng tiêu thoát tức thời của hệ thống.

Kết quả trên là đánh giá bước đầu qua các trận mưa đã theo dõi và cần tiếp tục được kiểm chứng trong những trận mưa tiếp theo.

Đối với một số điểm úng ngập nằm tại khu vực có cao độ nền thấp hơn khu vực xung quanh, các giải pháp tăng khả năng lưu giữ, điều tiết và tiêu thoát nước đã được triển khai đồng bộ.

Theo ông Hưng, dự án chống úng ngập cục bộ đã hoàn thành trục thoát nước Quang Trung – Quán Sứ, cải tạo nạo vét hồ Ba Mẫu, lắp đặt các trạm bơm tại hồ Bảy Mẫu, Linh Quang, Văn Chương và Trung Tự.

Đồng thời, các bể điều tiết ngầm được xây dựng tại phố Nguyễn Khuyến, trong khuôn viên Trường THCS Lý Thường Kiệt, dung tích 2.000m³; khu vực ngã năm Bát Đàn – Đường Thành – Nhà Hỏa, trước chợ Hàng Da, dung tích 2.500m³; đường Thiên Đức, khu vực gầm chui đường sắt Bắc Đuống, dung tích 1.800m³.

Việc đưa đồng bộ các công trình vào vận hành đã bước đầu phát huy hiệu quả, góp phần cơ bản khắc phục tình trạng úng ngập tại các khu vực trên.

Đối với khu vực Võ Chí Công, việc hoàn thành trục thoát nước Hoàng Minh Thảo – DT3 – kênh tiêu Hà Nội và đưa Trạm bơm Phú Thượng vào vận hành, kết hợp với vận hành trạm bơm dã chiến để hạ mực nước hồ điều hòa Khu đô thị Ciputra, Trạm bơm Nguyễn Hoàng Tôn cùng các trạm bơm dã chiến tại ngõ 585 Lạc Long Quân và trước tòa nhà UDIC, đã nâng cao khả năng thu gom, điều tiết và tiêu thoát nước.

Qua theo dõi các trận mưa vừa qua, tình trạng úng ngập cục bộ tại khu vực đã cơ bản được kiểm soát, thời gian rút nước được rút ngắn.

Kết quả bước đầu cho thấy, các công trình hoàn thành, kịp thời đưa vào vận hành trước mùa mưa năm 2026; qua đó bổ sung năng lực tiêu thoát nước và dung tích điều hòa, tăng cường khả năng kết nối, vận hành liên thông theo lưu vực, góp phần nâng cao năng lực ứng phó với mưa lớn và từng bước giảm úng ngập tại một số khu vực trọng điểm theo mục tiêu đề ra.

Bên cạnh những kết quả tích cực, ông Hưng cũng chỉ rõ, úng ngập cục bộ vẫn phát sinh tại một số khu vực do hệ thống thoát nước chưa được đầu tư đồng bộ theo Quy hoạch hoặc đang chịu ảnh hưởng của các dự án thi công.

Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội đang phối hợp với các đơn vị thoát nước, chính quyền địa phương và chủ đầu tư triển khai các giải pháp khắc phục trước mắt, như lắp đặt trạm bơm dã chiến, khơi thông dòng chảy, bố trí lực lượng, phương tiện ứng trực để kịp thời xử lý khi mưa.

Đồng thời, tiếp tục rà soát giải pháp lâu dài, đôn đốc các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn trả và khớp nối hệ thống thoát nước, từng bước giải quyết tình trạng úng ngập tại các khu vực này.