Luật pháp Việt Nam đã công nhận tín chỉ carbon là một loại tài sản có thể giao dịch, song đến nay, khung pháp lý về vấn đề này vẫn thiếu đồng bộ và chưa rõ ràng. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, tín chỉ carbon có thể đóng vai trò tài sản thế chấp hiệu quả khi có đầy đủ hành lang pháp lý và cơ chế định giá minh bạch…
Rừng ngập mặn Việt Nam hấp thụ carbon vượt trội, mở ra tiềm năng lớn cho thị trường tín chỉ carbon và chiến lược chống biến đổi khí hậu quốc gia.
Trung tuần tháng 5/2025, Công ty Cổ phần Mía đường Lam Sơn (Lasuco) cùng hai đối tác đến từ Nhật Bản đã tiến hành kiểm tra thực địa vùng nguyên liệu mía tại Lam Sơn (Thanh Hóa), rà soát hồ sơ kỹ thuật và thúc đẩy tiến độ đăng ký tín chỉ carbon quốc tế. Đây là một bước quan trọng trong hành trình hiện thực hóa mục tiêu NetZero, đồng thời mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp bền vững tại Việt Nam.
Việc ứng dụng các giải pháp chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về tín chỉ carbon sẽ góp phần giảm chi phí kiểm định, đồng thời đảm bảo tính minh bạch và xác thực trong quá trình giao dịch.
Khi thế giới ngày càng siết chặt mục tiêu phát thải ròng bằng 0, tín chỉ carbon rừng đang trở thành 'vàng xanh' của nhiều quốc gia có độ che phủ rừng lớn, trong đó có Việt Nam.
Thị trường tín chỉ carbon đang được kỳ vọng trở thành một trong những công cụ quan trọng giúp Việt Nam hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Không những thế, thị trường carbon còn giúp doanh nghiệp chuyển đổi xanh.
Tín chỉ carbon đang trở thành công cụ chiến lược, không chỉ hỗ trợ Việt Nam tiến tới mục tiêu phát thải ròng bằng không vào năm 2050, mà còn mở ra cơ hội tài chính hấp dẫn, nâng cao vị thế cạnh tranh quốc tế cho doanh nghiệp. Các thảo luận gần đây về thị trường carbon đã làm sáng tỏ tiềm năng to lớn của tín chỉ carbon, đồng thời chỉ ra những thách thức cần vượt qua để doanh nghiệp Việt khai thác hiệu quả nguồn lực này.
Ngày 10.5, tại TP.HCM, Trường ĐH Luật TP.HCM phối hợp với Trường ĐH Luật – ĐHQG Hà Nội và Trường ĐH Ngoại thương tổ chức hội thảo quốc tế 'Thị trường carbon: Kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị cho Việt Nam'.
Nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế xanh, giảm phát thải khí nhà kính và thích ứng với biến đổi khí hậu, tỉnh Lào Cai chủ động triển khai các hoạt động điều tra, đánh giá trữ lượng các-bon rừng để sẵn sàng tham gia thị trường tín chỉ các-bon trong nước và quốc tế.
Ngày 10/5, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Trường đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Trường đại học Luật (Đại học Quốc gia Hà Nội), Trường đại học Ngoại thương tổ chức Hội thảo quốc tế 'Thị trường carbon: kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị cho Việt Nam', thu hút nhiều chuyên gia, học giả, nhà khoa học… tham dự.
Nhiều chuyên gia, học giả đầu ngành trao đổi các vấn đề pháp lý và thực tiễn trong tiến trình xây dựng thị trường carbon tại Việt Nam.
Việc một doanh nghiệp Việt Nam được hơn 100 hãng hàng không toàn cầu săn đón để mua tín chỉ không chỉ phản ánh chất lượng dự án carbon của Việt Nam, mà còn mở ra cơ hội lớn: định vị nước ta như một 'nhà cung cấp' uy tín trong thị trường carbon toàn cầu, đặc biệt là cho ngành hàng không.
Theo lộ trình, thị trường carbon Việt Nam sẽ chính thức hoạt động từ năm 2029. Tuy nhiên, để thị trường sôi động, hiệu quả, cần có sự góp mặt của khối tư nhân.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp và cam kết phát thải ròng bằng '0' vào năm 2050, Việt Nam đang từng bước xây dựng và phát triển thị trường carbon nội địa như một công cụ quan trọng thúc đẩy kinh tế xanh và bền vững. Một trong những vấn đề đang thu hút sự quan tâm đó là khả năng sử dụng tín chỉ carbon như một loại tài sản bảo đảm trong hoạt động tín dụng ngân hàng. Nhằm làm rõ chiến lược phát triển thị trường carbon của Việt Nam cũng như tiềm năng hiện thực hóa tín chỉ carbon thành tài sản thế chấp hợp pháp, Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường.
Trong bối cảnh ngày càng gia tăng ô nhiễm môi trường, việc áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Đa dạng hóa nguồn tài chính bền vững cho ngành lâm nghiệp từ nguồn tín chỉ các-bon thông qua các hoạt động bảo vệ và phát triển rừng được xem là một trong những giải pháp ưu tiên trong chính sách ứng phó biến đổi khí hậu của Việt Nam nói chung và Thái Nguyên nói riêng.
Sơn La bắt buộc phải bảo vệ rừng vì đó là trách nhiệm liên quan đến môi trường, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước... Để phát triển lâm nghiệp bền vững, tỉnh cần phải có những cơ chế chính sách tốt hơn, để người dân sống được nhờ rừng.
Trong khi các doanh nghiệp đang loay hoay vì thiếu tài sản bảo đảm khi vay vốn tín dụng, các ý kiến cho rằng cần đẩy mạnh cho vay tín chấp, nâng cao vài trò của các quỹ bảo lãnh tín dụng, liên kết doanh nghiệp… Ngoài ra, các chuyên gia cho rằng cần mở rộng đối tượng tham gia tài sản đảm bảo, bao gồm những tài sản bảo đảm phi truyền thống như tài sản số, tín chỉ carbon để phù hợp với sư phát triển của thời đại.
Việt Nam sẽ chủ động thành lập, phát triển thị trường carbon phù hợp định hướng phát triển quốc gia, cam kết quốc tế về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính. Đồng thời vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon trong nước từ tháng 6/2025 và hoạt động chính thức vào năm 2029.
Trao đổi với phóng viên Thời báo Ngân hàng, bà Trương Hạnh Linh- Thành viên điều hành Công ty TNHH Thuế và Tư vấn KPMG Việt Nam khuyến nghị Việt Nam cần tìm hiểu và học hỏi các bài học kinh nghiệm thực tế từ một số quốc gia như EU, Singapore hay Brazil trong việc triển khai thị trường trao đổi tín chỉ carbon cũng như việc đưa tín chỉ này trở thành tài sản đảm bảo trong hoạt động tín dụng.
Theo Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon được Chính phủ phê duyệt đầu năm 2025, Việt Nam sẽ chủ động thành lập, phát triển thị trường carbon phù hợp định hướng phát triển quốc gia, cam kết quốc tế về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính. Đề án đặt ra mục tiêu vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon trong nước từ tháng 6/2025.
Theo Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon được Chính phủ phê duyệt đầu năm 2025, Việt Nam sẽ chủ động thành lập, phát triển thị trường carbon phù hợp định hướng phát triển quốc gia, cam kết quốc tế về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính. Đề án đặt ra mục tiêu vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon trong nước từ tháng 6/2025.
Bên cạnh những góc nhìn tích cực, vẫn có những quan điểm thận trọng về việc dùng tài sản số và tín chỉ carbon làm tài sản đảm bảo cho các khoản vay ngân hàng.
Chuyên gia cho rằng, tín chỉ carbon có thể được sử dụng làm tài sản bảo đảm trong các khoản vay, đặc biệt là các dự án đầu tư thích ứng với biến đổi khí hậu.
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam phát triển năng động, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã liên tục ban hành các chính sách thúc đẩy chuyển đổi số ngân hàng, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, để chính sách cho các tài sản mới như tài sản số hay tín chỉ carbon đi vào thực tiễn, cần sớm có những hướng dẫn chi tiết, đảm bảo tính khả thi, công bằng và minh bạch cho thị trường.
Tín chỉ carbon sẽ không chỉ là công cụ định giá phát thải, mà còn là 'chìa khóa vàng' mở ra kỷ nguyên tài chính xanh – nơi mỗi đồng vốn đầu tư đều góp phần kiến tạo một tương lai bền vững.
Cùng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, nền kinh tế số và quá trình chuyển đổi xanh, các loại tài sản mới như tài sản số, tín chỉ carbon... ra đời; nhanh chóng có khung pháp lý cho các loại tài sản này, trong đó xác định rõ đây có phải là tài sản bảo đảm cho các khoản vay tại các tổ chức tín dụng là vấn đề lớn đặt ra hiện nay.
Hiện nay, các tổ chức tín dụng còn khá dè dặt trong việc chấp nhận tín chỉ carbon làm tài sản bảo đảm. Nguyên nhân chủ yếu là bởi loại tài sản này khó xác định giá trị ổn định, trong khi thị trường giao dịch tín chỉ carbon trong nước vẫn đang ở giai đoạn sơ khai, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho bên nhận thế chấp…
Tài sản số và tín chỉ carbon đang trở thành một phần không thể thiếu trong hệ sinh thái tài chính toàn cầu. Đưa tài sản số và tín chỉ carbon là tài sản đảm bảo giúp Việt Nam có cơ hội bứt phá mạnh mẽ trong phát triển tín dụng xanh, tín dụng số, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Đây là vấn đề được đặt ra tại hội thảo 'Tài sản bảo đảm ngân hàng - Những vấn đề quan tâm hiện nay' do Thời báo Ngân hàng tổ chức ngày 28/4, tại Hà Nội.
Trao đổi với phóng viên Thời báo Ngân hàng, ông Nguyễn Kim Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam khẳng định, tài sản số và tín chỉ carbon mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp trong hành trình chuyển đổi xanh. Với hơn 10 triệu tín chỉ carbon trị giá 300-500 triệu USD đã phát hành, Việt Nam cần khung pháp lý rõ ràng và giải pháp kỹ thuật đồng bộ để biến chúng thành tài sản bảo đảm, thúc đẩy thị trường tài chính xanh và hỗ trợ startup tiếp cận vốn.
Tại phiên thảo luận Hội thảo 'Tài sản bảo đảm ngân hàng – Những vấn đề quan tâm hiện nay' do Thời báo Ngân hàng tổ chức sáng 28/4, các chuyên gia đều cho rằng, tài sản số, tín chỉ carbon đều có giá trị tích cực và cần thiết đối với sự phát triển của nền kinh tế hiện nay. Chính vì vậy, cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý công nhận tài sản số, tín chỉ carbon là tài sản bảo đảm.
Nếu Việt Nam kịp thời hoàn thiện hành lang pháp lý, tài sản số và tín chỉ carbon hoàn toàn có thể trở thành nguồn tài sản bảo đảm mới cho hệ thống ngân hàng.
Đây là nội dung được TS. Vũ Thị Vân Anh, Trưởng phòng Cao cấp Khối ESG -KPMG Việt Nam trao đổi tại Hội thảo 'Tài sản bảo đảm ngân hàng - Những vấn đề quan tâm hiện nay' do Thời báo Ngân hàng tổ chức ngày 28/4/2025.
Theo chuyên gia, bất động sản và vàng còn biến động thất thường, nên việc chấp nhận tài sản số làm tài sản bảo đảm có thể khiến ngân hàng gánh chịu rủi ro lớn khi giá trị tài sản sụt giảm.
Cùng với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế số và quá trình chuyển đổi xanh, vấn đề đặt ra là liệu các loại tài sản mới như tài sản số, tín chỉ carbon có thể và sẽ được chấp nhận như thế nào với vai trò là tài sản bảo đảm cho khoản vay tại các tổ chức tín dụng tại Việt Nam?
Trước hết, cần xác lập rõ ràng địa vị pháp lý của tài sản số và tín chỉ carbon, coi đây là loại hình tài sản trong Bộ luật Dân sự. Đây là tiền đề để có thể sử dụng hai loại tài sản này làm tài sản bảo đảm trong các giao dịch tài chính. TS. Lê Thị Giang, Trường Đại học Luật Hà Nội nêu nhận định tại 'Hội thảo tài sản bảo đảm ngân hàng: Những vấn đề quan tâm hiện nay' do Thời báo Ngân hàng tổ chức sáng 28/4.
Sáng 28-4, tại Hà Nội, Thời báo Ngân hàng tổ chức hội thảo 'Tài sản bảo đảm ngân hàng – Những vấn đề quan tâm hiện nay' với sự tham dự của gần 100 đại biểu là các nhà hoạch định chính sách; chuyên gia quốc tế và trong nước; đại diện tổ chức tài chính uy tín trong và ngoài nước…
Khi tài sản số đang làm thay đổi diện mạo các giao dịch tài chính toàn cầu và tín chỉ carbon được xem là 'chìa khóa' mở cửa tài chính xanh. Tuy nhiên, hiện khung pháp lý Việt Nam lại đang thiếu những quy định cụ thể để tận dụng lợi thế từ hai loại tài sản mới này. Liệu đã đến lúc tài sản số và tín chỉ carbon cần được chính thức công nhận là tài sản bảo đảm trong các giao dịch tín dụng để phát huy tiềm năng của loại tài sản này. Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã phỏng vấn TS. Lê Thị Giang - Trường Đại học Luật để làm rõ thực trạng pháp lý hiện hành cũng như đề xuất chính sách phù hợp với bối cảnh trong nước và xu thế quốc tế.
Dự án hỗ trợ kỹ thuật do UNOPS tài trợ giúp Bộ Tài chính nâng cao năng lực xây dựng sàn giao dịch tín chỉ các-bon, bước then chốt trong chuyển dịch xanh.
Nhiều chuyên gia và nhà hoạch định chính sách đều cho rằng, thị trường carbon không thể tự thân phát triển hiệu quả trong phạm vi quốc gia đơn lẻ mà phải có sự hợp tác, liên kết xuyên biên giới.
Nhiệt điện sẽ là bên mua tín chỉ carbon chủ yếu, trong khi lĩnh vực xi măng, sắt thép có tiềm năng bán tín chỉ carbon nếu áp dụng giải pháp giảm nhẹ phát thải.
Nhà nước có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc kiến tạo thị trường thông qua việc ban hành và thực thi các quy định nhằm hình thành, vận hành, thúc đẩy và giám sát thị trường các-bon. Trong đó, khối tư nhân có vai trò quyết định trong việc thành công của thị trường này - TS. Tô Xuân Phúc - Giám đốc Điều hành Chương trình Chính sách, Thương mại và Tài chính Lâm nghiệp của Tổ chức Forest Trends (Mỹ) nhấn mạnh khi trao đổi với phóng viên về việc thu hút khối tư nhân tham gia vận hành thị trường thương mại các-bon.
Theo các chuyên gia, để đảm bảo hài hòa giữa giảm phát thải và phát triển kinh tế, việc đưa ra các kịch bản, phương án thiết kế thị trường carbon là cần thiết.
Sáng nay (14/4), Tổ chức Cứu trợ Trẻ em Quốc tế do ông Vương Đình Giáp, Giám đốc điều hành Chương trình, dự án (thuộc Tổ chức Cứu trợ Trẻ em Quốc tế) làm trưởng đoàn có buổi làm vệc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh về việc triển khai thực hiện các hoạt động của dự án 'Đánh giá tính khả thi để xây dựng thiết kế đề xuất Dự án Tín chỉ carbon xanh tại tỉnh Cà Mau năm 2024-2025' (gọi tắt là Dự án 'Tín chỉ carbon xanh').
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý về dự thảo Nghị định Sàn giao dịch carbon trong nước. Theo đó, dự thảo đề xuất các công ty chứng khoán làm trung gian hỗ trợ giao dịch tín chỉ carbon.
Tại Diễn đàn Thị trường Carbon Việt Nam 2025, ông Tăng Thế Cường – Cục trưởng Biến đổi Khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, doanh nghiệp được phép mua tín chỉ carbon để bù trừ phát thải với con số tương đương 30% tổng hạn ngạch.
Việt Nam đang từng bước định hình thị trường carbon nội địa, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Trong diễn đàn Thị trường Carbon Việt Nam năm 2025 vừa qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đưa ra đề xuất cho phép doanh nghiệp được mua đến 30% tín chỉ carbon trên tổng hạn ngạch phát thải để bù trừ. Đây là một bước điều chỉnh mạnh mẽ so với mức 10% như dự thảo ban đầu, được kỳ vọng tạo điều kiện cho doanh nghiệp chuyển đổi xanh một cách linh hoạt và khả thi hơn.
Khi ngay cả những doanh nghiệp lớn còn vấp váp trên hành trình xanh, con đường vào thị trường carbon với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ lại càng thêm gập ghềnh.
Được kỳ vọng mang lại giá trị giao dịch hàng tỷ USD, hiện hành lang pháp lý cho hoạt động sàn giao dịch tín chỉ carbon đang được gấp rút hoàn thiện.
Diễn đàn thị trường carbon Việt Nam do Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cơ quan hợp tác phát triển- Đại sứ quán Thụy Sỹ, Tổ chức tài chính quốc tế (IFC) và cơ quan báo chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức...
Nhiều doanh nghiệp khẳng định, thị trường carbon tại Việt Nam tuy mới nhưng có tiềm năng rất lớn, để khai thác được cần phải có khung pháp lý hoàn chỉnh.
Các lĩnh vực giao thông vận tải, nông nghiệp, lâm nghiệp, năng lượng… ở TP. Hồ Chí Minh được đánh giá là có nhiều tiềm năng tạo ra tín chỉ carbon để tham gia thị trường carbon trong tương lai. Nhằm tạo chuẩn mực và xu hướng cho các địa phương khác trong việc tham gia hoạt động thị trường carbon, TP. Hồ Chí Minh dự tính sẽ là địa phương đầu tiên trên cả nước thí điểm cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon.
Dự kiến sẽ có 2 loại hàng hóa trên thị trường các-bon là: hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon, gồm tín chỉ các-bon thu được từ chương trình, dự án theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon trong nước theo quy định pháp luật và tín chỉ các-bon thu được từ chương trình, dự án theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon quốc tế.