Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ khát nhân lực chất lượng cao để bứt phá

Có đơn hàng nhưng thiếu nhân lực

Trước yêu cầu hội nhập, doanh nghiệp Việt đang đầu tư công nghệ vào dây chuyền sản xuất, quản trị… nhằm tạo ra các sản phẩm chất lượng chiếm lĩnh thị phần trong nước và xuất khẩu. Tuy nhiên, doanh nghiệp đang khó về nguồn nhân lực chất lượng đáp ứng nhu cầu để phát triển, góp phần thực hiện mục tiêu hai con số.

Việc đào tạo nhân lực đáp ứng nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp rất quan trọng. Ảnh: Khắc Kiên

Bàn về vấn đề, ông Lê Quý Khả, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cơ điện (TOMECO) cho biết, tình trạng thiếu nhân lực đang tác động trực tiếp đến khả năng khai thác đơn hàng của doanh nghiệp. TOMECO hiện vừa sản xuất phục vụ thị trường trong nước, vừa xuất khẩu, nhưng một số đơn hàng chưa thể đáp ứng đúng tiến độ do thiếu người.

Trong giai đoạn đầu nhà máy tại Phú Xuyên dự kiến cần khoảng 160 lao động trong năm đầu tiên. Tuy nhiên, dù tích cực tuyển dụng từ đầu năm, đến nay doanh nghiệp mới tuyển được khoảng 70 người, trong khi nhu cầu còn lại vẫn trên 100 lao động.

Mức thu nhập tại nhà máy hiện khoảng 15-20 triệu đồng/người/tháng, một số vị trí đặc thù có thể đạt 25 triệu đồng. Tuy nhiên, mức thu nhập tương đối cạnh tranh vẫn chưa giúp doanh nghiệp dễ dàng tuyển đủ nhân lực. Nếu tuyển quá nhiều mà chất lượng chưa đảm bảo trong cùng thời điểm sẽ vượt quá khả năng hướng dẫn, đào tạo tại chỗ, khiến cả doanh nghiệp và người lao động đều khó thích ứng.

Đồng quan điểm, với Công ty TNHH Công nghệ MITAC (Việt Nam), thành viên Tập đoàn MITAC International Corporation (Đài Loan, Trung Quốc), quy mô nhu cầu nhân lực còn lớn hơn khi doanh nghiệp đang mở rộng sản xuất các sản phẩm linh kiện, chip bán dẫn phục vụ máy chủ và hệ thống máy chủ tại Hà Nội. Ông Dương Văn Ngân, Giám đốc nhân sự Công ty TNHH Công nghệ MITAC (Việt Nam) chia sẻ, Tổ hợp nhà máy của MITAC Việt Nam tọa lạc trên khu đất CN02 HANSSIP Hà Nội với quy mô 80.000m2, theo kế hoạch tạo việc làm cho khoảng 3.000 lao động. Nhà máy bắt đầu hoạt động từ tháng 3/2026, nhưng đến nay mới tuyển được khoảng 350 người. Nhu cầu tuyển dụng sẽ tiếp tục tăng khi nhà máy mở rộng sản xuất. Song với MITAC, vấn đề không chỉ là tuyển đủ số lượng mà còn phải tìm được lao động có kiến thức về cơ khí, công nghệ và kỹ thuật.

Nhu cầu đặt hàng theo yêu cầu của doanh nghiệp với nhà trường, sự hỗ trợ của các tổ chức sẽ đáp ứng được về chất lượng nguồn nhân lực. Ảnh: Khắc Kiên

Đặc biệt, khi doanh nghiệp đẩy mạnh tự động hóa, robot tự hành được đưa vào nhiều công đoạn sản xuất và quản lý kho, yêu cầu đối với người lao động cũng thay đổi. Nhân sự không chỉ thực hiện công việc thủ công mà phải có khả năng vận hành, giám sát và phối hợp với các hệ thống công nghệ. Như vậy, cùng với sự phát triển của công nghệ, khoảng cách giữa “có người” và “có người làm được việc” đang ngày càng rõ hơn.

Chung tay giải bài toán

Giải quyết vấn đề lớn trên, Hiệp hội Doanh nghiệp Công nghiệp hỗ trợ thành phố Hà Nội (HANSIBA) mới đây đã ký kết hợp tác với Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội để phần nào cởi gỡ nhằm hỗ trợ cho các thành viên.

Việc liên kết sẽ tạo cơ hội hỗ trợ cho các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ. Ảnh: Khắc Kiên

Ông Nguyễn Hoàng, Chủ tịch HANSIBA cho rằng, thị trường lao động phổ thông không thiếu, nhưng thiếu người có kỹ năng và phù hợp với yêu cầu công việc. Đặc biệt, khi công nghiệp hỗ trợ ngày càng gắn với chuyển đổi số, AI, tự động hóa và công nghệ cao. Do đó, đào tạo mới phải đi cùng đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động đang làm việc. HANSIBA mong muốn Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội không chỉ dừng ở vai trò kết nối cung - cầu lao động, mà tiến tới hỗ trợ doanh nghiệp dự báo nhu cầu nhân lực, kết nối cơ sở đào tạo, tổ chức đào tạo và đào tạo lại.

Cùng với đó, phát huy hơn nữa vai trò của dữ liệu thị trường lao động. Doanh nghiệp cần biết có nguồn nhân lực nào, ở đâu, kỹ năng gì và có thể tiếp cận thông qua kênh nào. Ngược lại, người lao động cũng cần được cung cấp thông tin chính xác về nhu cầu tuyển dụng, yêu cầu nghề nghiệp, thu nhập và điều kiện làm việc. Nếu thiếu một cơ chế kết nối đủ mạnh, doanh nghiệp có thể tiếp tục phải bỏ chi phí lớn cho các kênh tuyển dụng nhưng vẫn khó tìm được người phù hợp. Trong khi đó, người lao động có thể vẫn thất nghiệp hoặc làm việc không đúng chuyên môn dù thị trường đang có nhu cầu.

Ông Lê Quý Khả cho rằng, bên cạnh tuyển dụng, vấn đề quan trọng không kém là giữ chân người lao động có chất lượng. Do đó, cần tăng cường kết nối giữa Trung tâm Dịch vụ việc làm, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp ngay từ khâu định hướng, tuyển chọn và đào tạo. Từ thực tế này, ông Lê Quý Khả kiến nghị Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội nghiên cứu tổ chức thêm các ngày hội việc làm ngay tại HANSIBA hoặc tại các khu công nghiệp có doanh nghiệp đang có nhu cầu tuyển dụng.

Ở góc độ nhà trường, Nhà giáo ưu tú, TS. Phạm Xuân Khánh, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội cho rằng, nguồn nhân lực phải được chuẩn bị ngay từ trước khi doanh nghiệp đầu tư và đi vào sản xuất. Theo ông, mô hình đào tạo theo đặt hàng doanh nghiệp đang cho thấy hiệu quả rõ rệt. Song, doanh nghiệp cũng cần thay đổi cách tiếp cận nhân lực với sự liên kết giữa trở thành một mắt xích quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực cho công nghiệp hỗ trợ Hà Nội nói riêng, cả nước nói chung mới tạo ra được chuỗi giá trị.