Đồng bộ giải pháp, khơi thông nguồn vốn để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và các đại biểu tham gia phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Phân tích về định hướng tăng trưởng, đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh) nhấn mạnh, mục tiêu tăng trưởng 10% đòi hỏi nền kinh tế phải bám sát và kiên trì thực hiện ba đột phá chiến lược cốt lõi: hoàn thiện thể chế, hiện đại hóa kết cấu hạ tầng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Nền kinh tế cần tiếp tục phát huy tối đa ba động lực tăng trưởng truyền thống là đầu tư, tiêu dùng nội địa và xuất khẩu. Song song đó, Chính phủ cùng chính quyền các địa phương cần khẩn trương xây dựng chương trình, kế hoạch hành động cụ thể để đưa các động lực tăng trưởng mới đã được Quốc hội thể chế hóa vào thực tiễn, bao gồm: khu kinh tế đặc biệt, trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, khu phi thuế quan, trung tâm logistics hiện đại và ngành công nghiệp văn hóa.

KIÊN TRÌ ĐỘT PHÁ THỂ CHẾ

Trong đó, một nút thắt lớn cần sớm được tháo gỡ là cấu trúc vốn của nền kinh tế. Đại biểu yêu cầu phải giải quyết triệt để bài toán cân đối giữa thời hạn, tính chất của nguồn vốn với nhu cầu sử dụng thực tế, qua đó bảo đảm nguồn vốn đầu tư toàn xã hội cho giai đoạn 2026-2030 mà không gây áp lực lên ổn định kinh tế vĩ mô.

Hệ thống tài chính cần một cuộc tái cấu trúc toàn diện, tạo điều kiện để thị trường chứng khoán vươn lên trở thành kênh cung ứng vốn trung và dài hạn chủ lực, giảm tải cho hệ thống ngân hàng. Đồng thời, cần sớm có phương án tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng thương mại nhà nước nhằm nâng cao năng lực tài chính, mở rộng dư địa tín dụng có định hướng. Việc xem xét các cơ chế tái cấp vốn cho các ngân hàng thương mại cũng được xem là đòn bẩy quan trọng để tăng thanh khoản hệ thống, góp phần trực tiếp kéo giảm mặt bằng lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân – Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh phát biểu. Ảnh: quochoi.vn

Từ góc độ khai thác tiềm năng địa phương, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng) kiến nghị Chính phủ tập trung vào hai vấn đề trọng tâm: khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế biển và bảo đảm cơ chế nguồn lực để các địa phương tự chủ phát triển. Việc quy hoạch kinh tế biển phải có sự lựa chọn sắc bén, phân công và liên kết vùng một cách rõ ràng, bám sát lợi thế so sánh của từng khu vực. Cần kiên quyết tránh tình trạng đầu tư trùng lặp, dàn trải dẫn đến phân tán nguồn lực quốc gia, qua đó mới có thể hình thành được các trung tâm kinh tế biển có sức cạnh tranh trên trường quốc tế.

Đại biểu cũng đề nghị Chính phủ tiến hành rà soát, cập nhật và đồng bộ hóa toàn bộ hệ thống quy hoạch hiện hành, bảo đảm sự thống nhất xuyên suốt giữa quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch không gian biển, quy hoạch vùng, quy hoạch cấp tỉnh và các quy hoạch ngành. Từ đó, xác định rõ các trung tâm động lực chính, chuỗi liên kết kinh tế thiết yếu và các công trình hạ tầng cần ưu tiên rót vốn. Việc giao nhiệm vụ phát triển cho địa phương phải đi kèm với việc bảo đảm nguồn lực tương xứng; đồng thời, cần thiết kế cơ chế hỗ trợ tài chính đặc thù cho các nhiệm vụ trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.

GẮN TĂNG TRƯỞNG VỚI HIỆU QUẢ VÀ THỰC THI CHÍNH SÁCH

Với quan điểm tăng trưởng phải đi đôi với thực chất, đại biểu Lê Văn Thế (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình) cho rằng, để đạt mức tăng trưởng từ 10% trở lên, vấn đề cốt lõi không chỉ là huy động thêm bao nhiêu vốn, mà là khả năng chuyển hóa nguồn lực đó thành năng suất lao động, giá trị gia tăng và lợi ích thiết thực cho người dân. Theo phương án dự toán, chi đầu tư phát triển năm 2027 dự kiến tăng gần 57% so với năm 2026. Cùng với dòng vốn tín dụng, đầu tư tư nhân và FDI, khối lượng nguồn lực khổng lồ này bắt buộc phải được sử dụng với hiệu suất cao nhất.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga – Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng phát biểu. Ảnh: quochoi.vn

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay không chỉ là chi phí vốn (lãi suất) mà chính là "chi phí thời gian". Thời gian doanh nghiệp phải chờ đợi để hoàn tất quy hoạch, thủ tục đất đai, cấp phép đầu tư, xây dựng và sự thiếu phối hợp giữa các cơ quan ban ngành đang tạo ra những chi phí chìm khổng lồ.

Đại biểu kiến nghị Chính phủ cần cụ thể hóa công tác theo dõi điều hành năm 2027 bằng một bộ chỉ số phản ánh chất lượng chuyển hóa nguồn lực, mức độ tham gia của doanh nghiệp nội vào chuỗi cung ứng toàn cầu và kết quả thương mại hóa khoa học công nghệ. Bộ Tài chính cần phối hợp chia sẻ dữ liệu liên thông để tránh báo cáo chồng chéo. Về phía Ngân hàng Nhà nước, cần điều hành nhịp nhàng chính sách tiền tệ và tài khóa, giảm lãi suất cho vay phù hợp với yêu cầu kiểm soát lạm phát và tỷ giá. Các tổ chức tín dụng cần chuyển hướng đánh giá năng lực trả nợ của doanh nghiệp dựa trên sức khỏe dòng tiền, dữ liệu và hiệu quả phương án kinh doanh thực tế thay vì quá phụ thuộc vào tài sản thế chấp.

Cùng góc nhìn về tính bền vững, đại biểu Lê Hữu Trí (Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa) đặt ra bài toán về tính khả thi của mục tiêu vĩ mô. Dữ liệu cho thấy GDP 9 tháng đầu năm 2026 ước tăng 9,01%. Để cán đích từ 10% trở lên, quý IV phải tăng khoảng 12,5% – một thách thức điều hành cực kỳ lớn. Do vậy, mục tiêu tăng trưởng cao phải được luận chứng đầy đủ về nguồn lực, mức độ hấp thụ vốn và hiệu quả sử dụng. Nền kinh tế phải dứt khoát chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng quy mô sang tăng trưởng dựa vào năng suất, đổi mới công nghệ và giá trị gia tăng.

Từ thực tiễn phân hóa vùng miền, đại biểu Lò Văn Thọ (Đoàn ĐBQH tỉnh Sơn La) chỉ ra rằng khả năng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số là không đồng đều. Nhiều địa phương miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số đang phải mang trên mình những trọng trách vượt ra ngoài khuôn khổ kinh tế đơn thuần như giữ đất, giữ rừng, bảo đảm an ninh quốc phòng, an ninh nguồn nước, năng lượng và chăm lo mạng lưới an sinh xã hội. Việc áp đặt chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế cao cho các khu vực này là một thách thức quá lớn.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Đại biểu kiến nghị Quốc hội và Chính phủ cần xây dựng tiêu chí đánh giá đa chiều, tính đến yêu cầu thực hiện các mục tiêu bảo vệ tài nguyên và an ninh quốc gia. Các địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn nhưng giữ vị trí trọng yếu cần được áp dụng các cơ chế hỗ trợ đặc thù để vừa duy trì động lực phát triển, vừa hoàn thành nhiệm vụ chiến lược. Yếu tố then chốt tháo gỡ điểm nghẽn cho các vùng này chính là hạ tầng giao thông. Chính phủ cần ưu tiên nguồn lực đầu tư hoàn thiện mạng lưới các tuyến đường cao tốc tại khu vực Tây Bắc, tạo nền tảng logistics thúc đẩy phát triển kinh tế tỉnh Sơn La và tăng cường kết nối liên vùng mạnh mẽ trong thời gian tới.