Việc sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực. Tuy nhiên, cùng với yêu cầu về tổ chức, một vấn đề được các địa phương đặc biệt quan tâm là làm thế nào để những giá trị văn hóa truyền thống, phong tục, tập quán và bản sắc của từng cộng đồng vẫn được gìn giữ trong không gian cư dân mới. Khi quá trình sắp xếp được thực hiện “có lý, có tình”, tôn trọng văn hóa, tín ngưỡng, dân tộc, đây cũng là cơ hội xây dựng cộng đồng đoàn kết, văn minh, đậm đà bản sắc.
Sắp xếp, sáp nhập thôn, bản là chủ trương lớn nhằm tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực quản lý ở cơ sở. Điện Biên có địa bàn rộng, chia cắt, nhiều dân tộc cùng sinh sống, mỗi thôn, bản mang những giá trị văn hóa, lịch sử riêng. Vì vậy, để chủ trương đi vào cuộc sống, đội ngũ cán bộ, đảng viên đóng vai trò tiên phong, gương mẫu, tạo đồng thuận, bảo đảm quá trình sắp xếp được thực hiện công khai, dân chủ, đúng quy định.
Phóng viên TTXVN thực hiện chùm bài "Tiếp tục thực hiện tinh gọn thôn, tổ dân phố ở Thanh Hóa" nhằm phản ánh nỗ lực của tỉnh trong việc sắp xếp các đầu mối cơ sở gắn với nâng cao hiệu quả quản trị và đặt sự đồng thuận của nhân dân làm thước đo cho mọi quyết sách.
Sau những ngày đầu vận hành, các thôn, bản, tổ dân phố mới ở Thanh Hóa đang dần định hình diện mạo mới.
Đằng sau câu chuyện giảm đầu mối từ sáp nhập thôn, bản là bài toán dung hòa khác biệt văn hóa, viết lại hương ước… Đây là phép thử đầu tiên cho sự gắn kết của một cộng đồng mới.
Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố cùng với những thay đổi về địa giới hành chính và tên gọi, nhiều vùng quê cũng đứng trước yêu cầu phải thích ứng với mô hình tổ chức mới, đồng thời gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống đã được vun đắp qua nhiều thế hệ. Thực tế tại xã Vĩnh Hưng cho thấy, khi chính quyền và người dân cùng đồng lòng, quá trình sắp xếp không chỉ tạo thuận lợi trong công tác quản lý mà còn góp phần củng cố khối đại đoàn kết, bảo tồn bản sắc văn hóa.
Sáp nhập đơn vị hành chính không chỉ là sự thay đổi về địa giới mà còn là quá trình dung hòa ký ức, phong tục, nếp sống và những giá trị văn hóa bền bỉ qua nhiều thế hệ. Làm thế nào để các xóm, bản mới hình thành vừa xây dựng được bản sắc chung, vừa gìn giữ 'hồn cốt' riêng của mỗi vùng đất đang là bài toán đặt ra cho chính quyền và cộng đồng ở cơ sở Nghệ An.
Chủ trương sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố đang được thành phố Hà Nội triển khai đồng bộ nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị ở cơ sở và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển. Việc sắp xếp, sáp nhập không chỉ là điều chỉnh địa giới hành chính hay thay đổi tên gọi thôn, tổ dân phố mà còn hướng tới xây dựng mô hình quản trị cơ sở tinh gọn, hiệu quả hơn.
Thành công giảm hơn 50% số thôn, tổ dân phố là một cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy tinh gọn ngay từ cơ sở ở Tuyên Quang nói riêng và cả nước nói chung. Tuy nhiên, sáp nhập mới chỉ là bước khởi đầu. Để bộ máy mới vận hành trơn tru và phát huy tối đa hiệu lực, tỉnh đang chủ động giải quyết bài toán hậu sáp nhập, đặc biệt là nâng tầm đội ngũ cán bộ cơ sở và những bài học kinh nghiệm trong việc lưu giữ, bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa lâu đời tại các địa phương.
Ngày 1/7 là cột mốc đánh dấu tròn một năm thực hiện mô hình chính quyền hai cấp thành phố Hà Nội. Nhiều địa phương hôm nay đã tổ chức đánh giá kết quả qua một năm hoạt động, đồng thời tổ chức ra mắt các chi bộ, tổ dân phố mới sau sáp nhập.
Sáp nhập thôn, tổ dân phố ở Hà Tĩnh luôn gắn với bài toán về gìn giữ bản sắc cộng đồng. Mỗi tên gọi mới đều được hình thành trên cơ sở đồng thuận của người dân.
Sắp xếp thôn, tổ dân phố là bước đi quan trọng hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tinh gọn đầu mối quản lý ở cơ sở, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.
Theo Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Tp.Huế, nhiều làng cổ không chỉ có giá trị đối với địa phương mà còn có ý nghĩa đối với lịch sử và văn hóa dân tộc.
Trong quá trình sắp xếp thôn, tổ dân phố theo chủ trương tinh gọn bộ máy, chuyên gia văn hóa tại Huế cho rằng, việc bảo tồn các địa danh làng cổ cần được đặt lên hàng đầu.
Sáp nhập thôn, tổ dân phố là cơ hội tái thiết không gian văn hóa, gìn giữ bản sắc, củng cố sự gắn kết cộng đồng và tạo động lực phát triển bền vững.
Trong triển khai thực hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố, câu chuyện ứng xử với các thiết chế và di sản văn hóa đang trở thành bài toán hóc búa. Làm sao để việc hợp nhất về hành chính không đồng nghĩa với 'hòa tan' về văn hóa là đích đến cần sự thấu đáo của chính quyền cơ sở.
Sắp xếp thôn, làng, tổ dân phố là yêu cầu tất yếu nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở. Tuy nhiên, tinh gọn không đồng nghĩa với xóa nhòa những giá trị văn hóa đã kết tinh qua nhiều thế hệ.
Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố tại các xã, phường của Hà Nội không chỉ nhằm tổ chức lại không gian quản trị cơ sở, tinh gọn bộ máy mà còn củng cố mối đại đoàn kết toàn dân. Khi những giá trị lịch sử, văn hóa của mỗi vùng quê được trân trọng và gìn giữ, đó chính là nền tảng vững chắc để các địa phương vững bước vào giai đoạn phát triển mới.
Cùng với triển khai chặt chẽ các bước trong sắp xếp thôn, tổ dân phố, các địa phương trên địa bàn tỉnh đặc biệt quan tâm đến yếu tố giữ gìn giá trị văn hóa, lịch sử và bản sắc riêng của từng cộng đồng. Từ đó, giúp người dân thêm gắn bó với địa phương, củng cố khối đoàn kết trong quá trình thực hiện.
TP. Huế dự kiến sắp xếp lại toàn bộ 1.105 thôn, tổ dân phố hiện có, giảm 522 đơn vị nhằm tinh gọn bộ máy ở cơ sở, đồng thời bảo tồn các giá trị văn hóa, địa danh truyền thống.
Trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, việc sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố đang được thành phố Hà Nội tích cực triển khai.
Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố không chỉ là câu chuyện về quản lý hành chính. Đằng sau mỗi tên làng, tên thôn hay tên khối phố là lịch sử hình thành của một cộng đồng dân cư, là những giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Bởi vậy, quá trình thực hiện, các địa phương cần đặc biệt coi trọng yếu tố lịch sử, văn hóa và bản sắc cộng đồng. Đó là cách để quá trình đổi mới diễn ra hài hòa, bảo đảm sắp xếp không đồng nghĩa với việc xóa nhòa những giá trị đã được vun đắp qua thời gian.
HNN - Thành phố Huế đang hoàn thiện phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Từ hơn 1.100 thôn, tổ dân phố hiện nay, toàn thành phố dự kiến còn 583 đơn vị sau sắp xếp. Bên cạnh mục tiêu tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu quả hoạt động ở cơ sở, việc sắp xếp còn gắn với yêu cầu giữ gìn các giá trị lịch sử, văn hóa và bản sắc cộng đồng.
Tỉnh Lâm Đồng đã và đang triển khai sắp xếp, điều chỉnh các thôn, tổ dân phố nhằm góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở theo hướng tinh gọn, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Theo ĐBQH Bùi Hoài Sơn, sắp xếp thôn, tổ dân phố cần được thực hiện bằng cả lý trí quản trị và trái tim văn hóa. Có như thế, mới vừa tinh gọn được bộ máy, vừa giữ được hồn làng, hồn phố; vừa mở ra không gian phát triển mới.
Bắc Ninh đang khẩn trương sắp xếp, tổ chức lại các thôn, tổ dân phố chưa đạt tiêu chuẩn theo Chỉ thị số 21/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ để thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý. Một trong những nội dung rất quan trọng cần quan tâm thực hiện tốt là việc đặt tên các thôn, tổ dân phố mới khi sắp xếp.
Theo phương án đang được tỉnh Bắc Ninh triển khai, số lượng thôn, tổ dân phố trên địa bàn dự kiến giảm từ 2.858 xuống còn 1.374 đơn vị, tương đương giảm 1.484 thôn, tổ dân phố, đạt tỷ lệ 51,92%.
Lãnh đạo tỉnh yêu cầu việc sắp xếp phải bảo đảm đúng quy định, tiến độ, quy mô theo yêu cầu của Trung ương; đồng thời xây dựng phương án sắp xếp người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
Chỉ thị số 21 của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các địa phương trong bối cảnh bộ máy hành chính cơ sở tiếp tục được tinh gọn. Đây là chủ trương đúng đắn, phù hợp yêu cầu phát triển và xu hướng quản trị hiện đại, góp phần giảm đầu mối, tiết kiệm nguồn lực, tạo thêm dư địa cho phát triển kinh tế - xã hội.
Hà Nội sẽ chính thức áp dụng quy định mới về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố từ ngày 1/7/2026. Nếu nhìn thuần túy dưới góc độ hành chính, đây là một cuộc sắp xếp lại bộ máy tại cấp cơ sở ở Hà Nội nhằm tinh gọn đầu mối, giảm số lượng đơn vị từ 5.467 xuống còn khoảng 2.755 thôn, tổ dân phố, giảm 2.712 thôn, tổ dân phố.
Nghị quyết 105/NQ-CP ngày 8-4-2026 của Chính phủ đặt ra yêu cầu Bộ Nội vụ hoàn thiện quy định, hướng dẫn và theo dõi việc sắp xếp thôn, tổ dân phố, cùng đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở cho phù hợp với tình hình mới. Đó là một yêu cầu đúng và cần thiết trong tiến trình tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Nhưng với Việt Nam, thôn, xóm, làng, tổ dân phố không chỉ là đơn vị cư trú hay mắt xích quản lý. Đó còn là không gian ký ức, không gian văn hóa, nơi lắng đọng phong tục, nghề nghiệp, tín ngưỡng, lối sống và bản sắc cộng đồng. Vì thế, sắp xếp thế nào để tinh gọn mà không làm phai nhạt hồn cốt văn hóa là câu hỏi rất cần được đặt ra từ đầu.
Trong tiến trình sắp xếp lại thôn, tổ dân phố trên phạm vi cả nước hiện nay, câu chuyện tưởng như chỉ thuộc về quản trị hành chính lại đang gợi mở một vấn đề lớn hơn: Có nên trả lại tên gọi 'Làng' thay cho 'Thôn' ở khu vực nông thôn Việt Nam ? Đây không chỉ là lựa chọn ngôn từ, mà thực chất là lựa chọn cách ứng xử với ký ức văn hóa và nền tảng tinh thần của cộng đồng người Việt.
Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố theo Kết luận 27-KL/TW được kỳ vọng sẽ tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở và tạo động lực phát triển mới. Tuy nhiên, phía sau câu chuyện hành chính không chỉ là việc nhập địa giới hay giảm đầu mối, mà còn là bài toán giữ gìn 'hồn làng' – nơi lưu giữ ký ức, bản sắc và sức mạnh cộng đồng của người Việt suốt hàng nghìn năm lịch sử.
Sáp nhập thôn, tổ dân phố là yêu cầu trong quá trình tinh gọn bộ máy. Nhưng nếu chỉ nhìn thôn, làng như một đơn vị hành chính để cộng trừ, chia tách, đặt tên lại, chúng ta có thể vô tình làm tổn thương cấu trúc văn hóa bền bỉ của dân tộc Việt Nam.
Những ngày gần đây, chuyện về việc sáp nhập thôn, tổ dân phố ở Hà Nội, trong đó có nguy cơ cái tên 'làng Vòng' nổi tiếng hàng nghìn năm tuổi sẽ dần biến mất khỏi hệ thống hành chính, đã khiến dư luận đặc biệt quan tâm.
Chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố theo Nghị quyết số 105/NQ-CP ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 210-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới, đang được triển khai rộng rãi tại nhiều địa phương.