Buổi tối mỗi ngày, trong căn nhà ở thôn 12 Thống Nhất, xã Phước Sơn, tỉnh Đồng Nai, chị Thị Sen (sinh năm 1991, dân tộc S'tiêng) cùng với 2 cô con gái vẫn đều đặn ngồi dệt những tấm quầy, mền, khăn, khố bên khung dệt. Chị đang nỗ lực giữ nghề truyền thống của dân tộc mình trước guồng quay của cuộc sống hiện đại luôn không ngừng phát triển, nghề dệt có nguy cơ mai một. Với chị, mục tiêu lưu giữ nghề dệt thổ cẩm không chỉ là tạo sinh kế cho bà con trong thôn sau này mà còn giữ gìn linh hồn, bản sắc văn hóa của cộng đồng.
Vàng Thị Dế (sinh năm 2002, đến từ tỉnh Hà Giang nay là tỉnh Tuyên Quang) - cựu sinh viên khoa Du lịch, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, là người sáng lập dự án Hemp Hmong Vietnam, với khát vọng hồi sinh nghề dệt lanh truyền thống của người H'Mông bằng tư duy hiện đại và tinh thần trách nhiệm cộng đồng. Từ một đề tài nghiên cứu khoa học đạt giải Nhất đến việc tham gia các diễn đàn quốc tế, Vàng Thị Dế đang từng bước đưa vải lanh từ bản làng vùng cao ra với thế giới, đồng thời tạo sinh kế bền vững cho phụ nữ bản địa.
An Giang nổi tiếng với nhiều làng nghề, nghề truyền thống hàng trăm năm, lưu giữ những tinh hoa văn hóa đậm đà bản sắc được gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ.
Giữa nhịp sống hiện đại, nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người K'Ho vẫn được gìn giữ và tiếp nối bởi những người phụ nữ bền bỉ, tâm huyết.
Có dịp tham quan, khám phá bản làng du lịch của đồng bào dân tộc Thái các xã vùng cao Mai Châu, Mai Hạ, Bao La, du khách dễ dàng bắt gặp hình ảnh phụ nữ miệt mài kéo sợi, nhuộm màu, cần mẫn đưa thoi bên những khung dệt.
Giữa nhịp sống hiện đại, nghề dệt thổ cẩm của người Mạ ở Lâm Đồng vẫn âm thầm hiện diện, bền bỉ như sợi chỉ nối quá khứ với hiện tại.
Dân tộc Pà Thẻn sinh sống tập trung tại các xã Tân Trịnh, Tân Quang, Minh Quang, Tri Phú, là dân tộc rất ít người ở Việt Nam, sở hữu kho tàng văn hóa truyền thống đặc sắc; nhưng cũng từng đứng trước nguy cơ mai một do cuộc sống khó khăn, điều kiện phát triển hạn chế.
Từ thổ cẩm, nhạc cụ truyền thống đến cảnh quan núi rừng, ngày càng nhiều thanh niên dân tộc thiểu số (DTTS) ở Quảng Ngãi chủ động đưa bản sắc văn hóa quê hương lên không gian mạng, giúp văn hóa được lan tỏa, mở ra hướng sinh kế bền vững...
Giữa mầu xanh núi rừng Pà Cò (tỉnh Phú Thọ), cô gái trẻ Hàng Y Cô người H'Mông ngày ngày kiên trì nối dài mạch nghề dệt lanh, vẽ sáp ong.
Nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào Chăm ở xã Châu Phong, An Giang đã tồn tại qua nhiều thế hệ, gắn liền với đời sống văn hóa, tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng. Với người dân nơi đây, nghề dệt 'cha truyền con nối' không chỉ để mưu sinh mà còn là cách thức để lưu giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.
Giữa những triền núi quanh năm mây phủ ở các xã Bản Máy và Xuân Giang, tiếng thoi dệt lách cách vẫn âm thầm vang lên trong gian nhà gỗ. Đó không chỉ là nhịp lao động quen thuộc của người phụ nữ La Chí, mà còn là nhịp nối ký ức, nơi quá khứ, hiện tại và tương lai gặp nhau trên từng sợi bông trắng, từng tấm vải chàm.
Không chỉ truyền lửa từ thế hệ này sang thế hệ khác, các nghệ nhân còn biến khung cửi thô sơ thành cầu nối gìn giữ bản sắc văn hóa, phát triển du lịch cộng đồng và tạo sinh kế cho địa phương.
Giữa nhịp sống hiện đại đang len sâu vào từng bản làng vùng cao, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào dân tộc Lự ở xã Khun Há, tỉnh Lai Châu vẫn bền bỉ được gìn giữ.
Cuối tháng 11 vừa qua, trong không gian trưng bày, giới thiệu và kết nối tiêu thụ sản phẩm của hội viên phụ nữ, các nhóm sở thích, tổ hợp tác, hợp tác xã (HTX)… do Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tổ chức, chúng tôi có dịp gặp chị Lý Thị Chanh, thành viên HTX Thiên An (xã Phủ Thông). Giữa gian hàng rực rỡ sắc màu thổ cẩm, người phụ nữ Dao đỏ đội trên đầu chiếc mũ thổ cẩm truyền thống, toát lên vẻ duyên dáng, mộc mạc, ấn tượng.
Về với Thạch Quảng (Thanh Hóa), vùng đất được thiên nhiên ưu ái với thác Mây buông xõa dòng nước mát lành giữa đại ngàn không chỉ là chuyến đi tìm về cảnh sắc núi rừng nên thơ, mà còn là hành trình trở về không gian văn hóa Mường đậm đặc bản sắc.
Ở nhiều bản Mường xứ Thanh, nghề dệt thổ cẩm vẫn hiện diện trong nghi lễ, phong tục và ký ức cộng đồng nhưng lại ngày càng xa rời đời sống mưu sinh của người dân. Trước sức ép của thị trường và sự thưa vắng lớp nối nghề, việc giữ thổ cẩm không chỉ dừng ở bảo tồn văn hóa, mà trở thành câu hỏi về sinh kế cho bà con.
Nghề dệt thổ cẩm Khmer tại xã An Cư (tỉnh An Giang) tồn tại qua nhiều thế hệ, là bản sắc văn hóa và niềm tự hào của người dân nơi đây. Mỗi tấm thổ cẩm là một câu chuyện kết nối giữa quá khứ với hiện tại, gửi gắm triết lý sống hài hòa với thiên nhiên và tín ngưỡng tâm linh thể hiện qua các họa tiết hoa văn trên mỗi mảnh vải.
Thôn Trà Chẩu thuộc xã Bảo Thắng là nơi đồng bào dân tộc Dao họ sinh sống qua nhiều thế hệ. Giữa cuộc sống hiện đại, những phụ nữ Dao họ nơi đây vẫn miệt mài bên khung cửi để dệt ra những bộ quần áo truyền thống của dân tộc. Với tình yêu nghề truyền thống, đồng bào Dao họ nơi đây vẫn đang cố gắng gìn giữ di sản của cha ông để lại.
Nằm bên dòng sông Hậu hiền hòa, xã Châu Phong, thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang hiện lên như một bức tranh văn hóa sống động của đồng bào Chăm. Bà con nơi đây luôn tự hào về nghề dệt thổ cẩm truyền thống tồn tại đã hơn 100 năm.
Đứng trước nhiều nguy cơ gây mai một, bị khai thác trái mong muốn hoặc bị giả mạo, làm nhái... đồ thổ cẩm người Mông cần có sự bảo hộ và định hướng phát triển một cách bài bản hơn.
HNN - Sinh năm 1988, chị A Viết Thị Íp, dân tộc Tà ôi ở xã A Roàng (A Lưới), chăm chỉ gắn bó với nương rẫy nhưng cuộc sống vẫn khó khăn. Từ một khóa học nghề ngắn hạn theo Chương trình Đào tạo nghề cho lao động nông thôn, chị Íp đã tìm được hướng đi mới, gây dựng cơ sở may - dệt thổ cẩm tại nhà, tạo thu nhập ổn định và đưa sản phẩm truyền thống của quê hương vươn ra thị trường.
Những ngày cuối năm, khi sương núi còn bảng lảng trên các triền đồi, nhịp sống ở nhiều xã vùng cao Thanh Hóa đã trở nên tất bật. Từ khung dệt thổ cẩm của đồng bào Thái, đến bếp lửa làm kẹo nhãn của bà con xã Linh Sơn, đâu đâu cũng cho thấy sự rộn rã...
Không ồn ào như tiếng máy, khung cửi vùng cao kêu lách cách rất khẽ như nhịp thở. Trong mỗi sợi chỉ được se, mỗi đường hoa văn được lên 'đồ án', người phụ nữ Thái gửi vào đó cả nết ăn ở, sự khéo tay. Nhưng vài năm trở lại đây, ở nhiều nơi miền sơn cước xứ Thanh, những bàn tay phụ nữ lại lặng lẽ kéo nghề hiện diện trong đời sống và sinh kế.
Cộng đồng người Chăm ở An Giang tập trung ở 9 làng thuộc các xã Châu Phong, Vĩnh Hậu, Nhơn Hậu, hầu hết theo đạo Hồi giáo Islam, chủ yếu sống bằng nghề dệt vải, thêu đan. Hầu như nhà nào cũng có khung cửi để dệt vải may trang phục cho gia đình và để bán ra thị trường.
Đồng Văn - một xã vùng cao yên bình của tỉnh Tuyên Quang, không chỉ nổi tiếng với núi đá hùng vĩ, mà còn là nơi lưu giữ một nghề thủ công truyền thống độc đáo: Nghề dệt lanh của đồng bào dân tộc Mông.
Cộng đồng các dân tộc thiểu số của Việt Nam có một nền văn hóa vô cùng đặc sắc, nhiều nghề truyền thống được hình thành từ hàng trăm năm trước, chứa đựng tinh hoa văn hóa và tri thức bản địa độc đáo. Nếu trước đây các nghề này chủ yếu phục vụ nhu cầu sinh hoạt của gia đình và cộng đồng, thì nay dưới tác động của du lịch và nhu cầu tiêu dùng hiện đại, những sản phẩm thủ công truyền thống ngày càng được chú ý.
Chị Ka Hương (sinh năm 1991) là nghệ nhân trẻ sinh ra trong gia đình có 3 thế hệ gắn bó với nghề dệt thổ cẩm truyền thống ở xã Tà Lài. Với chị Ka Hương, dệt thổ cẩm không chỉ để lưu giữ nghề truyền thống của dân tộc mà còn là sợi dây gắn kết cội nguồn với hôm nay, tri ân quá khứ và mở ra hướng phát triển mới cho đời sống cộng đồng.
Nằm trong vùng lõi của Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, làng nghề dệt thổ cẩm thôn Lặn Ngoài (xã Pù Luông, tỉnh Thanh Hóa) đang trở thành điểm đến hấp dẫn khách du lịch quốc tế bởi những câu chuyện văn hóa qua từng khung cửi.
Trang phục truyền thống được xem là 'thẻ căn cước' của mỗi dân tộc. Nhìn vào trang phục, người ta có thể nhận biết các dân tộc anh em đang chung sống ở Lâm Đồng: Churu, Mạ, K'ho, M'nông, Êđê, Chăm, Raglai…
Nghệ nhân Mai Thị Hợp ở xã A Lưới 2 (TP. Huế) được xem là người 'truyền lửa' cho nghề dệt Dèng truyền thống của đồng bào Tà Ôi. Suốt gần 50 năm qua, bà đã không ngừng nỗ lực bảo tồn và đưa Dèng A Lưới đến với các thị trường trong và ngoài nước.
Trong không gian rực rỡ của Tuần Du lịch - Văn hóa Lai Châu năm 2025, có một không gian thu hút đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh tham quan, thưởng thức và trầm trồ ngợi khen. Đó là không gian trình diễn nghề dệt, thêu, may thổ cẩm độc đáo của phụ nữ dân tộc Lự, Dao, Hà Nhì. Giữa vòng xòe mềm mại của đồng bào các dân tộc và du khách, những người phụ nữ trong trang phục dân tộc ngồi bên khung cửi, khung thêu, tạo nên nhịp điệu lao động vừa quen thuộc, vừa quyến rũ của miền sơn cước.
Phụ nữ Mường không chỉ là người giữ lửa cho nghề dệt truyền thống mà còn là chủ nhân của những bộ trang phục dân tộc mang đậm dấu ấn Việt cổ. Không quá rực rỡ nhưng vô cùng trang nhã, mỗi chiếc khăn trắng, áo pắn, và đặc biệt là cạp váy tinh xảo đều là minh chứng cho sự khéo léo, óc thẩm mỹ và thế giới quan sâu sắc của họ.
Giữa nhịp sống không ngừng đổi thay, khung dệt đai lưng của phụ nữ Mạ vẫn bền bỉ gắn bó với mỗi nếp nhà. Mỗi tấm thổ cẩm, với hoa văn ngẫu hứng rực rỡ, không chỉ phản ánh sự tinh tế của nghệ nhân mà còn khẳng định sức sống trường tồn của bản sắc văn hóa dân tộc.
Sáng 24-11, tại phường Diên Hồng, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Gia Lai khai mạc 2 lớp truyền dạy dệt thổ cẩm, chỉnh chiêng cho 21 học viên trên địa bàn tỉnh.
Giữa nhịp sống hiện đại, nơi tiếng máy thay cho tiếng khung dệt, nơi sắc màu công nghiệp len vào từng góc bếp, vẫn có những người phụ nữ S'tiêng ở Đồng Nai lặng lẽ ngồi bên khung dệt, luồn từng sợi chỉ, se từng sợi màu như se sợi ký ức.
Để nâng cao nhận thức về giá trị di sản và khuyến khích cộng đồng tham gia bảo tồn, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định lấy ngày 23/11/2005 làm ngày 'Di sản văn hóa Việt Nam'. Từ đây, rất nhiều di tích, lễ hội, cảnh quan, hệ sinh thái... được gìn giữ, bảo tồn nhằm truyền lại cho thế hệ mai sau những giá trị vật chất, tinh thần và cảnh quan tự nhiên từng là niềm tự hào của dân tộc. Trong dòng chảy ấy, nghề dệt vải thổ cẩm của đồng bào Mạ cũng được giữ lửa, thổi hồn để trường tồn, bay xa.
Sáng 18/11, Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ tổ chức lễ khai mạc trưng bày chuyên đề 'Nghề dệt thổ cẩm truyền thống của phụ nữ dân tộc Mạ ở xã Tà Lài, tỉnh Đồng Nai', nhân kỷ niệm 20 năm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam và hưởng ứng Ngày hội Di sản Văn hóa TP Hồ Chí Minh.
Trưng bày 'Nghề dệt thổ cẩm của phụ nữ Mạ' tại Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ giới thiệu di sản Tà Lài và tôn vinh nghệ nhân gìn giữ nghề truyền thống.
Từ những nong kén vàng óng ánh đến những tấm vải thổ cẩm rực rỡ sắc màu, đồng bào Thái ở xã Mường Quàng (Nghệ An) đang âm thầm 'dệt' nên ước mơ về một cuộc sống no ấm, bền vững.
Đứng trước nguy cơ văn hóa truyền thống bị mai một, nhiều nghệ nhân người Mạ, M'nông tỉnh Lâm Đồng đã nỗ lực bảo tồn di sản của cha ông.
Nghệ nhân H'Yon, Bí thư Chi bộ bon Pi Nao, xã Nhân Cơ (Lâm Đồng) đã góp phần bảo tồn, phát huy nghề dệt thổ cẩm truyền thống, biến những hoa văn cổ xưa thành sức sống mới, làm giàu thêm bản sắc văn hóa dân tộc.
Hơn ba thập kỷ qua, giữa xã biên giới Đắk Wil (Lâm Đồng), Nghệ nhân Ưu tú Lò Thị Hoa – người phụ nữ dân tộc Thái – vẫn miệt mài bên khung cửi, dệt nên những tấm thổ cẩm rực rỡ sắc màu. Với bà, nghề dệt không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là hơi thở, là linh hồn văn hóa của dân tộc được gìn giữ và trao truyền qua từng thế hệ.
Giữa nhịp sống hiện đại, những người phụ nữ Gia Rai ở Làng văn hóa Phung (xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai) vẫn lặng lẽ giữ gìn nghề dệt thổ cẩm - nét văn hóa được xem như 'hồn cốt' của gia đình và cộng đồng.
Giữa nhịp sống hiện đại, trước sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp may mặc, những người phụ nữ dân tộc Lào ở tỉnh Điện Biên vẫn chăm chỉ bên khung cửi, miệt mài dệt nên những tấm thổ cẩm rực rỡ sắc màu. Với họ, mỗi tấm vải là sản phẩm lao động và kết tinh của tâm hồn, của bản sắc văn hóa được gìn giữ từ bao đời nay.
Giữa nhịp sống hiện đại, nhiều phụ nữ Lâm Đồng vẫn lặng lẽ bên khung cửi, ngày ngày dệt nên những tấm vải thổ cẩm, làm lên những bộ trang phục truyền thống. Họ đã góp phần giữ gìn và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc.
Những ngày cuối tháng 10, Quảng trường Đoàn kết dân tộc Mường Sang Lạc, trấn Chỉnh Đổng, huyện Giang Thành, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) rực rỡ sắc màu. Từng khung cửi, từng tấm vải thổ cẩm 3 nước Việt Nam - Lào - Trung Quốc cùng ngân lên khúc nhạc chung của tình hữu nghị, hợp tác.
Giữa nhịp sống hiện đại, khi những sản phẩm công nghiệp ngày càng phổ biến, ở các xã vùng cao trong tỉnh vẫn có những nghệ nhân miệt mài gìn giữ nghề thủ công truyền thống của dân tộc mình. Họ không chỉ làm ra sản phẩm để mưu sinh, mà còn giữ lửa cho những giá trị văn hóa truyền đời.
Đã gần 20 năm nay, ngôi nhà của bà Phạm Thị Bảo (71 tuổi, làng Nhỏi, xã Minh Sơn) lúc nào cũng rộn vang tiếng nói, cười của chị em phụ nữ và tiếng lách cách của khung cửi dệt thổ cẩm. Ngần ấy năm trôi qua cũng là dấu ấn cho hành trình dài đầy nỗ lực, tâm huyết của bà Bảo trong việc bảo tồn và phát huy nghề dệt thổ cẩm dân tộc Mường.
Từ say mê với những sợi chỉ, hoa văn mang dấu ấn dân tộc, Hờ Thị Nhè cô gái Mông sinh năm 2001 ở bản Púng Luông, xã Púng Luông đang miệt mài dệt văn hóa Mông giữa nhịp sống mới. Bên chiếc máy dệt thổ cẩm tự động, Nhè gửi vào từng đường chỉ niềm tự hào và tình yêu với sắc màu văn hóa của dân tộc mình.
Ở làng Kgiang (xã Tơ Tung), vợ chồng Đinh Thị Hiền - Đinh Bi đều được vinh danh Nghệ nhân Ưu tú ở loại hình nghề thủ công truyền thống - điều hiếm có trong gia đình đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh. Họ đã 'truyền lửa' để cộng đồng Bana gìn giữ nghề đan lát và dệt thổ cẩm.
Trải qua bao biến động, người dân Mỹ Nghiệp vẫn bền bỉ giữ nghề, để thổ cẩm Chăm trở thành biểu tượng văn hóa độc đáo của vùng đất nắng gió miền Trung.
Nỗi lo mai một nghề dệt thổ cẩm truyền thống của dân tộc Lào đã thúc đẩy nghệ nhân Lò Thị Viên tìm cách vượt khó, để rồi tiếng thoi đưa có thời im bặt giờ lại lách cách ngày đêm ở bản Na Sang 2 (xã Núa Ngam, tỉnh Điện Biên).
Làng Kép (xã Ia Ly, tỉnh Gia Lai) những năm gần đây vươn mình trở thành điểm sáng trong phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống. Nơi đây, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Jrai không chỉ được hồi sinh mà còn thổi vào đó hơi thở mới, trở thành sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.
Giữa nhịp sống đổi thay từng ngày ở xã vùng cao An Toàn, bà Đinh Thị Chớ (52 tuổi, ở thôn 2) vẫn miệt mài dệt những tấm thổ cẩm rực rỡ sắc màu. Bà cũng là nghệ nhân duy nhất trong xã hiện vẫn còn giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống Bahnar.
Sau gần 1 thập kỷ được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, nghề dệt dèng (thổ cẩm) của đồng bào Tà Ôi cùng các dân tộc thiểu số ở đại ngàn Trường Sơn (thuộc huyện A Lưới cũ, TP Huế) ngày càng được gìn giữ, phát huy, tạo ra các sản phẩm văn hóa phục vụ du lịch và đang dần vươn ra thế giới.
Xã Châu Phong (tỉnh An Giang) có đông đồng bào Chăm sinh sống, giữ gìn nhiều giá trị văn hóa đặc sắc. Những năm gần đây, nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và nỗ lực vươn lên, đời sống đồng bào Chăm ngày một nâng cao.
Mảnh đất xứ Thanh với bề dày văn hóa lâu đời, không chỉ nổi tiếng bởi vẻ đẹp của thiên nhiên sơn thủy hữu tình, mà còn là nơi lưu giữ những trầm tích văn hóa cổ xưa. Từ những mái đình rêu phong cổ kính, đến những làng nghề truyền thống, hay những phong tục tập quán, bản sắc văn hóa của các dân tộc sinh sống trên địa bàn... Tất cả đã cùng hội tụ góp phần kiến tạo nên những điểm đến hấp dẫn trong hành trình khám phá xứ Thanh.
Từ những khung cửi từng lặng lẽ phủ bụi, phụ nữ Mường ở xóm Cóm, xã Tân Lạc đã 'đánh thức' và khôi phục nghề dệt thổ cẩm truyền thống. Giờ đây, HTX Dệt thổ cẩm truyền thống và dịch vụ tổng hợp Đông Lai không chỉ tạo sinh kế cho người dân, mà còn trở thành điểm sáng trong bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Từ xưởng thổ cẩm nhỏ ở Sín Chéng, chị Giàng Thị Chá biến hoa văn truyền thống thành sản phẩm đưa ra thị trường quốc tế.
Từ khung dệt thổ cẩm bên hiên nhà sàn đến tiếng cồng chiêng vang vọng giữa đại ngàn, làng Kép (xã Ia Ly, tỉnh Gia Lai) đang dần trở thành điểm sáng của du lịch cộng đồng Tây Nguyên. Với cách làm bài bản, người Jrai nơi đây đã biết phát huy lợi thế văn hóa truyền thống để phát triển kinh tế, đồng thời giữ gìn bản sắc dân tộc.
Giữa đại ngàn Lâm Đồng, bà Long Ding K'Thin, 73 tuổi, ở thôn Đam Pao, xã Phú Sơn Lâm Hà (Lâm Đồng) vẫn miệt mài bên khung cửi. Khác với nhiều người mua sẵn sợi len, bà tự tay trồng bông, xe sợi, nhuộm màu, dệt nên những tấm thổ cẩm truyền thống của người K'ho.
Với quy trình thủ công cầu kỳ, từ trồng bông, kéo sợi đến nhuộm màu tự nhiên, những hoa văn tinh tế như quả trám, trái tim, ngọn núi không chỉ phản ánh thiên nhiên mà còn lưu giữ bản sắc dân tộc.